DİN-ə 28 nazir rəhbərlik edib - Azərbaycanda  polislərin peşə bayramı günüdür

• 02-07-2022 10:08
• 1202

Ä°yulun 2-si AzÉ™rbaycanda  polislÉ™rin peÅŸÉ™ bayramı günüdür. MüstÉ™qil dövlÉ™timizin É™n mühüm atributlarından, É™sas sütunlarından olan AzÉ™rbaycan polisinin 104 yaşı tamam olur. 

Azadmediatv.com-un xÉ™bÉ™rinÉ™ görÉ™, 1998-ci ilÉ™dÉ™k hÉ™r il iyunun 6-sı  AzÉ™rbaycan Polisi Günü kimi qeyd edilsÉ™ dÉ™, elÉ™ hÉ™min ilin 24 may tarixindÉ™n etibarÉ™n AzÉ™rbaycan Respublikasının III Prezidenti HeydÉ™r Əliyevin 710 nömrÉ™li FÉ™rmanına É™sasÉ™n, AzÉ™rbaycan Polisi Gününün tarixi dÉ™yiÅŸdirilib. HÉ™min vaxtdan AzÉ™rbaycanda hÉ™r il 2 iyul tarixi AzÉ™rbaycan Polisi Günü kimi qeyd olunur.

BelÉ™liklÉ™, 1918-ci ildÉ™ AzÉ™rbaycan Demokratik Respublikası Daxili Ä°ÅŸlÉ™r Nazirliyinin tÉ™rkibindÉ™ ilk polis orqanlarının tÉ™sis edildiyi gün — 2 iyul AzÉ™rbaycan Polisi Günü elan edilib.AzÉ™rbaycanın ilk polis bölüyü 1918-ci il iyulun 2-dÉ™ AzÉ™rbaycan Xalq CümhuriyyÉ™ti dövründÉ™ cinayÉ™tkarlıqla mübarizÉ™ aparmaq vÉ™ ictimai tÉ™hlükÉ™sizliyi tÉ™min etmÉ™k mÉ™qsÉ™dilÉ™ yaradılıb.
AzÉ™rbaycan polisinin fÉ™aliyyÉ™ti tariximizin xanlıqlar dövründÉ™ görünmÉ™yÉ™ baÅŸlayıb. HÉ™min vaxtlar xanlıqlarda xüsusi sÉ™lahiyyÉ™tlÉ™rlÉ™ fÉ™aliyyÉ™t göstÉ™rÉ™n darÄŸalar olub ki, onlar da müÉ™yyÉ™n mÉ™nada polisin funksiyalarını yerinÉ™ yetirmiÅŸlÉ™r. Daha sonralar isÉ™ polismeyster idarÉ™lÉ™ri yaradılıb -  Bakı ŞəhÉ™r upravasının polisi, Bakı xüsusi Vergi polisi, XÉ™fiyyÉ™ polisi, GÉ™ncÉ™, ZÉ™ngÉ™zur, ÅžuÅŸa, Cavad vÉ™ sair qÉ™zaların polis idarÉ™lÉ™ri.
AzÉ™rbaycan Xalq CümhuriyyÉ™ti qurulandan sonra - 1918-ci il iyulun 2-dÉ™ ölkÉ™mizin tarixindÉ™ ilk dÉ™fÉ™ müstÉ™qil polis qurumları yaradılmışdır. AzÉ™rbaycan Xalq CümhuriyyÉ™tinin ilk baÅŸ naziri vÉ™ daxili iÅŸlÉ™r naziri vÉ™zifÉ™sini FÉ™tÉ™li xan Xoyski tutub. FÉ™tÉ™li xan XoyskidÉ™n sonrakı daxili iÅŸlÉ™r nazirlÉ™ri CavanÅŸir Behbudov, XÉ™lil bÉ™y XasmÉ™mmÉ™dov, NÉ™sib bÉ™y UsubbÉ™yov, MÉ™mmÉ™dhÉ™sÉ™n Hacınski vÉ™ MustafabÉ™y VÉ™kilov olub.
1920-ci ilin aprelindÉ™ bolÅŸevik Rusiyası ölkÉ™mizi iÅŸÄŸal edir vÉ™ AzÉ™rbaycanda sovet hakimiyyÉ™ti qurulur. Sovet AzÉ™rbaycanının ilk daxili iÅŸlÉ™r naziri HÉ™mid Sultanov tÉ™yin edilir.
Pristavları komissarlar É™vÉ™zlÉ™yir, polisin adı dÉ™yiÅŸdirilÉ™rÉ™k milis adlandırılır. 
1920-ci ilin aprelindÉ™ bolÅŸevik Rusiyası XI Qızıl Ordunun vasitÉ™silÉ™ AzÉ™rbaycanı iÅŸÄŸal etdi. Sovet AzÉ™rbaycanının ilk daxili iÅŸlÉ™r naziri HÉ™mid Sultanov olub. Polisin adı da dÉ™yiÅŸdirilÉ™rÉ™k milis adlandırılıb. Pristavlar iÅŸdÉ™n götürülüb, onların yerlÉ™rinÉ™ komissarlar tÉ™yin olunub. 1922-ci ildÉ™ 70 qÉ™za milis rÉ™isindÉ™n 93 faizinin heç orta tÉ™hsili dÉ™ olmayıb. Şəxsi heyÉ™tin 75 faizi tam savadsız olub. O vaxtdan indiyÉ™dÉ™k AzÉ™rbaycan Respublikasının daxili iÅŸlÉ™r naziri vÉ™zifÉ™sini 20 nÉ™fÉ™r tutub.
Qeyd edÉ™k ki, AzÉ™rbaycan Xalq CümhuriyyÉ™ti yaradıldıqdan az sonra, NazirlÉ™r Åžurasının 1918-ci il 2 iyul tarixli sÉ™rÉ™ncamı ilÉ™ Daxili Ä°ÅŸlÉ™r Nazirliyi tÉ™rkibindÉ™ müstÉ™qil AzÉ™rbaycanın polis orqanları yaradılıb. AzÉ™rbaycan polisi yarandığı gündÉ™n xalqın vÉ™ dövlÉ™tin mÉ™nafeyinÉ™ lÉ™yaqÉ™tlÉ™ xidmÉ™t edib, asayiÅŸin vÉ™ tÉ™hlükÉ™sizliyin mühafizÉ™si, sabitliyin vÉ™ É™min-amanlığın qorunması, cinayÉ™tkarlığa qarşı mübarizÉ™ kimi mÉ™suliyyÉ™tli vÉ™zifÉ™lÉ™ri vicdanla yerinÉ™ yetirib. AXC süqut etdikdÉ™n sonra, bolÅŸevik diktaturası bütün milli dövlÉ™t vÉ™ hüquq-mühafizÉ™ strukturlarını, o cümlÉ™dÉ™n milli polisi ləğv edib.

ƏvÉ™zindÉ™ "milis" adlandırılan bir qurum yaradılıb. Milisin vÉ™zifÉ™si insanların tÉ™hlükÉ™sizliyini qorumaq, cinayÉ™tkarlığa qarşı mübarizÉ™ aparmaqdan daha çox bolÅŸevik rejiminin qorunmasına, azadfikirli insanların tÉ™qib vÉ™ hÉ™bs edilmÉ™sinÉ™ yönÉ™ldilmiÅŸdi. Sovet milisi mövcud olduÄŸu 70 il É™rzindÉ™ dövlÉ™tin repressiya aparatı rolunu oynayıb.

1941-45-ci illÉ™rdÉ™ faÅŸizm ilÉ™ mübarizÉ™dÉ™ AzÉ™rbaycan polisinin 800 nÉ™fÉ™rÉ™ yaxın É™mÉ™kdaşı rəşadÉ™tlÉ™ vuruÅŸub, qÉ™hrÉ™manlıq, igidlik nümunÉ™lÉ™ri göstÉ™rÉ™rÉ™k yüksÉ™k orden vÉ™ medallara layiq görülüblÉ™r. ErmÉ™nistan-AzÉ™rbaycan-DaÄŸlıq QarabaÄŸ münaqiÅŸÉ™si baÅŸlandıqdan sonra AzÉ™rbaycanın müstÉ™qilliyi vÉ™ É™razi bütövlüyü uÄŸrunda  döyüÅŸlÉ™rdÉ™ daxili iÅŸlÉ™r orqanlarının vÉ™ Daxili QoÅŸunların ÅŸÉ™xsi heyÉ™ti 1145 ÅŸÉ™hid verib, 681 É™mÉ™kdaÅŸ isÉ™ É™lil olub.

AzÉ™rbaycan Respublikasının suverenliyi vÉ™ É™razi bütövlüyü uÄŸrunda gedÉ™n döyüÅŸlÉ™rdÉ™  465 nÉ™fÉ™r polis É™mÉ™kdaşı, 680 nÉ™fÉ™r Daxili QoÅŸunların hÉ™rbi qulluqçuları ÅŸÉ™hid olmuÅŸ, 67 nÉ™fÉ™r daxili iÅŸlÉ™r orqanlarının É™mÉ™kdaÅŸlarına "Milli QÉ™hrÉ™man" fÉ™xri adı verilmiÅŸ, 86 É™mÉ™kdaÅŸ "AzÉ™rbaycan Bayrağı" ordeni, 247 É™mÉ™kdaÅŸ isÉ™ müxtÉ™lif orden vÉ™ medallarla tÉ™ltif edilmiÅŸdir.

18 oktyabr 1991-ci ildÉ™ “AzÉ™rbaycan Respublikasının DövlÉ™t müstÉ™qilliyi haqqında” Konstitusiya Aktı qÉ™bul edildikdÉ™n sonra AzÉ™rbaycanın Daxili Ä°ÅŸlÉ™r Nazirliyi keçmiÅŸ SSRÄ° Daxili Ä°ÅŸlÉ™r Nazirliyinin tabeliyindÉ™n çıxıb vÉ™ hÉ™min dövrdÉ™n suveren AzÉ™rbaycan Respublikasının Daxili Ä°ÅŸlÉ™r Nazirliyi kimi fÉ™aliyyÉ™t göstÉ™rir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 iyun 2001-ci il tarixli Fərmanı ilə "Daxili İşlər Nazirliyinin Əsasnaməsi və strukturu" təsdiq edilib.

AzÉ™rbaycan yenidÉ™n müstÉ™qilliyÉ™ qovuÅŸduqdan sonra polis adı bÉ™rpa olundu, onun funksiya vÉ™ vÉ™zifÉ™lÉ™ri dÉ™qiqləşdirilib. AzÉ™rbaycan polisi Birinci QarabaÄŸ müharibÉ™si zamanı ölkÉ™mizin É™razi bütövlüyü uÄŸrunda gedÉ™n döyüÅŸlÉ™rdÉ™ fÉ™al iÅŸtirak edib. Daxili iÅŸlÉ™r orqanlarının vÉ™ daxili qoÅŸunların ÅŸÉ™xsi heyÉ™tinin 931 nÉ™fÉ™ri bu müharibÉ™dÉ™ ÅŸÉ™hid olub. Polisin sıralarında xeyli sayda "Milli QÉ™hrÉ™man" adına, habelÉ™ orden vÉ™ medallarla tÉ™ltifÉ™ layiq görülÉ™nlÉ™r var. 

Xatırladaq ki, AzÉ™rbaycan Polisi güclü maddi-texniki bazası, ictimai asayiÅŸin, qanunçuluÄŸun vÉ™ hüquq qaydasının qorunması üzrÉ™ dÉ™qiq təşkil edilmiÅŸ sistemi vÉ™ peÅŸÉ™kar kadr korpusu olan vahid mÉ™rkÉ™zləşdirilmiÅŸ hüquq-mühafizÉ™ orqanıdır.

Polis günü É™rÉ™fÉ™sindÉ™ Daxili Ä°ÅŸlÉ™r Nazirliyinin 1 É™mÉ™kdaşı 3-cü dÉ™rÉ™cÉ™li “VÉ™tÉ™nÉ™ xidmÉ™tÉ™ görÉ™” ordeni, 18 É™mÉ™kdaşı “VÉ™tÉ™n uÄŸrunda”, 7 É™mÉ™kdaşı isÉ™ “Ä°gidliyÉ™ görÉ™” medalları ilÉ™ tÉ™ltif olunublar. HÉ™mçinin Daxili Ä°ÅŸlÉ™r Nazirliyinin dörd É™mÉ™kdaşına polis general-mayoru ali xüsusi rütbÉ™si verilib.

104 yaÅŸlı AzÉ™rbaycan Polisi, günün mübarÉ™k! TÉ™ltif olunan É™mÉ™kdaÅŸları tÉ™brik edirÉ™m!

 

MüstÉ™qillik illÉ™rindÉ™ daxili iÅŸlÉ™r naziri vÉ™zifÉ™sini tutanlar:

1. Xoyski FÉ™tÉ™li Xan Ä°sgÉ™ndÉ™rxan oÄŸlu (28.05.1918 – 17.06.1918)

2. Behbudxan CavanÅŸir (17.06.1918 – 26.12.1918)

3. XasmÉ™mmÉ™dov XÉ™lil bÉ™y (26.12.1918 – 16.06.1919)

4. UsubbÉ™yov NÉ™sib bÉ™y Yusif oÄŸlu (16.06.1919 – 22.12.1919)

5. Hacınski MÉ™mmÉ™dhÉ™sÉ™n (22.12.1919 – 15.02.1920)

6. VÉ™kilov Mustafa bÉ™y (15.02.1920 – 28.04.1920)

7. Sultanov HÉ™mid HÉ™sÉ™n oÄŸlu (28.04.1920 – 01.06.1921)

8. Bağırov MircÉ™fÉ™r Abbas oÄŸlu (05.10.1921 – 22.05.1927)

9. Rizayev Novruz KÉ™rim oÄŸlu (22.05.1927 – 10.07.1929)

10. Yemelyanov Stepan Fyodoroviç (01.08.1929 – 05.02.1941)

11. Yaqubov Mirteymur ƏlÉ™kbÉ™r oÄŸlu (06.03.1941 – 01.06.1943)

12. AtakiÅŸiyev AÄŸasÉ™lim Ä°brahim oÄŸlu (10.07.1943 – 06.06.1953)

13. Quskov Anatoliy Mixayloviç (08.08.1953 – 25.03.1954)

14. Buliqa Ä°van Yefistovyeviç (30.04.1954 – 10.07.1956)

15. KÉ™rimov Əli HÉ™bib oÄŸlu (11.08.1956 – 05.02.1960)

16. MÉ™mmÉ™dov XÉ™lil MÉ™mmÉ™d oÄŸlu (03.11.1960 – 05.01.1965)

17. ƏlizadÉ™ MÉ™mmÉ™d Əli oÄŸlu (05.01.1965 – 19.03.1970)

18. HeydÉ™rov Arif NÉ™zÉ™r oÄŸlu (19.03.1970 – 20.07.1978)

19. VÉ™liyev CÉ™fÉ™r CÉ™brayıl oÄŸlu (04.11.1978 – 06.04.1987)

20. MÉ™mmÉ™dov Aydın Ä°srafil oÄŸlu (07.04.1987 – 09.05.1990)

21. ƏsÉ™dov MÉ™hÉ™mmÉ™d NÉ™bi oÄŸlu (23.05.1990 – 18.11.1991)

22. KÉ™rimov Tofiq MirzÉ™ oÄŸlu (18.11.1991 – 20.02.1992)

23. Əliyev Tahir Yunus oÄŸlu  (24.02.1992 – 25.05.1992)24. 

24. HÉ™midov Ä°sgÉ™ndÉ™r MÉ™cid oÄŸlu (26.05.1992 – 16.04.1993)

25. Allahverdiyev Abdulla Museyib oÄŸlu (21.04.1993 – 25.06.1993)

26. Novruzov Vaqif Yusif oÄŸlu (07.07.1993 – 29.04.1994)

27. Usubov Ramil Ä°dris oÄŸlu (29.04.1994-20.06.2019)

28. Eyvazov VilayÉ™t Süleyman oÄŸlu (20.06.2019)

PeÅŸÉ™ bayramınız mübarÉ™k!

Azadmediatv.com