Yazıçı İlhamə Nasir AYB-ni saxtakarlıqda ittiham etdi:Yalan danışacaq qədər şərəfsiz…
“Bu yaxınlarda AzÉ™rbaycan Yazıçılar Birliyinin “NatÉ™van” klubunda “DastanoÄŸlu” fondunun Yusif SÉ™mÉ™doÄŸlu adına tÉ™sis etdiyi Qarabağın ZÉ™fÉ™r tarixinÉ™ hÉ™sr olunmuÅŸ müsabiqÉ™nin qaliblÉ™rinin mükafatlandırılma mÉ™rasimi olub. HÉ™lÉ™ belÉ™ bir yığcam, qapalı, cÉ™ld, çevik eyni zamanda gizli bir mÉ™rasim görmÉ™miÅŸdim. TÉ™lÉ™sik Anarın qoluna girib yuxarı baÅŸa apardılar. Adamda elÉ™ təəssürat yarandı ki, Anar özü dÉ™ bilmir onu bura niyÉ™ gÉ™tiriblÉ™r. Sonra cÉ™ld dÉ™yirmi masanın arxasına keçdilÉ™r. MÉ™rasimin iÅŸtirakçıları ancaq elÉ™ masanın arxasındakılardan ibarÉ™t idi. MəəttÉ™l qaldım. BÉ™s müsabiqÉ™yÉ™ qatılanlar niyÉ™ yoxdur? – deyÉ™ düÅŸündüm. Æn azından onların da haqları idi gedÉ™n prosesdÉ™n xÉ™bÉ™rdar olmaq. QaliblÉ™ri demirÉ™m, heç olmasa, münsiflÉ™rin kim olduqlarını görÉ™rdilÉ™r”.
O qeyd edib ki, müsabiqÉ™dÉ™ münsiflÉ™r ÆsÉ™d Cahangir, YaÅŸar Æliyev, AzÉ™r Turan vÉ™ ElnarÉ™ Akimova olublar. Yazıçının sözlÉ™rinÉ™ görÉ™, müsabiqÉ™yÉ™ tÉ™qdim olunan É™sÉ™rlÉ™ri ElnarÉ™ Akimovadan baÅŸqa oxuyan olmayıb: “AzÉ™r Turan özü etiraf etdi ki, É™sÉ™rlÉ™ri oxuya bilmÉ™yib. Maraq üçün YaÅŸar müÉ™llimÉ™ zÉ™ng edib, oxuyub, oxumamağını soruÅŸdum. Dedi, vallah vaxtım olmayıb. Bax, belÉ™! DemÉ™li qaldı ElnarÉ™ xanımla ÆsÉ™d Cahangir. Ona görÉ™ dÉ™ mükafatlandırma mÉ™rasimi qurtaranda ElnarÉ™ xanımın “heyif” sözü mÉ™ni çox tÉ™sirlÉ™ndirdi. Görünür öz É™ziyyÉ™tinÉ™ ünvanlanırdı o “heyif”. Heç danışmağına da macal vermÉ™dilÉ™r. Çünki danışsaydı bütün hÉ™qiqÉ™tlÉ™ri ortaya tökÉ™cÉ™kdi. Yaxşı, É™gÉ™r hÉ™r ÅŸey ÆsÉ™d Cahangir çÉ™rçivÉ™sindÉ™ hÉ™ll olunacaqdısa, onda camaata niyÉ™ É™ziyyÉ™t verirdilÉ™r, vaxtını alırdılar? Onlara ElnarÉ™ xanımın rÉ™yi, qiymÉ™ti yox, onun imici lazım olduÄŸunun, onun saflığından, vicdanlı olmasından necÉ™ istifadÉ™ edildiyinin özü dÉ™ fÉ™rqindÉ™ oldu deyÉ™sÉ™n. TÉ™dbiri SÉ™lim BabullaoÄŸlu idarÉ™ edirdi. HÉ™r kÉ™sdÉ™n qısa danışmağı xahiÅŸ etdi. BilmÉ™dim belÉ™ tÉ™lÉ™smÉ™lÉ™rinin sÉ™bÉ™bi nÉ™ idi. BÉ™lkÉ™ dÉ™ qarşıda onları gözlÉ™yÉ™n RüstÉ™m bÉ™yin verÉ™cÉ™yi ziyafÉ™t. Söz ÆsÉ™d CahangirÉ™ verilÉ™ndÉ™ ilk cümlÉ™sindÉ™n son cümlÉ™sinÉ™ qÉ™dÉ™r vicdan sözü iÅŸlÉ™tdi. Bu artıq hÉ™r ÅŸeyi bÉ™lli edirdi. “BoÅŸ qazan” mÉ™sÉ™lÉ™si”.
Ä°.Nasir bildirib ki, Æ.Cahangirin bu davranışı ilk dÉ™fÉ™ deyil: “ÆslindÉ™ o “boÅŸ qazan”ın danqıltısını 2021-ci ilin hekayÉ™ müsabiqÉ™sindÉ™ eÅŸitmiÅŸdim. Onda mÉ™n dÉ™ müsabiqÉ™yÉ™ qatılmışdım. Düzdür, hekayÉ™m onluÄŸa düÅŸmüÅŸdü, amma düÅŸmÉ™yÉ™n yaxşı hekayÉ™lÉ™r üçün müsabiqÉ™dÉ™n narazı qalmışdım. O vaxt yadımdadır, bir-neçÉ™ gÉ™nc yazar hay-küy salıb, etirazını bildirmiÅŸdi. DÉ™stÉ™klÉ™miÅŸdim onları. Yazıları sanballı olsa da, hekayÉ™lÉ™ri heç iyirmiliyÉ™ dÉ™ düÅŸmÉ™miÅŸdi. HÉ™min vaxt mükafatlandırma mÉ™rasimi oldu. Guya hÉ™r ÅŸey gizli idi. QaliblÉ™r ancaq bu mÉ™rasimdÉ™ bilinÉ™cÉ™kdi. Üçüncü yerin qalibi yadımda deyil kim idi, özü yox, É™vÉ™zinÉ™ baÅŸqasını göndÉ™rmiÅŸdi. HÉ™min adam da xam olduÄŸundan ayaÄŸa qalxıb “filankÉ™s gÉ™lÉ™ bilmÉ™di, ÅŸÉ™xsiyyÉ™t vÉ™siqÉ™sini mÉ™nÉ™ verib bura göndÉ™rdi ki, É™vÉ™zindÉ™n mükafatı – pulu götürüm”, – dedi. Yaxşı, É™gÉ™r qiymÉ™tlÉ™ndirmÉ™ gizli idisÉ™, o adam haradan bilirdi ki, mÉ™hz üçüncü yer onundur? HÉ™tta gÉ™lÉ™n adam üçüncü yerÉ™ düÅŸÉ™n pul mükafatının miqdarını da dilÉ™ gÉ™tirdi. Görünür saf adam idi. Heç ÆsÉ™din him-cimlÉ™rini dÉ™ baÅŸa düÅŸÉ™ bilmÉ™zdi. Birinci yerÉ™ layiq görülmüÅŸ hekayÉ™ni bÉ™h-bÉ™hlÉ™ tÉ™riflÉ™yÉ™n ÆsÉ™d É™fÉ™ndi bir dÉ™fÉ™ É™dÉ™biyyatdan kÉ™nar mÉ™clisdÉ™ hÉ™min É™sÉ™rin Mel Qibsonun “Apokalipsis” filmindÉ™n götürülmÉ™ epizodlardan ibarÉ™t olduÄŸunu özü vurÄŸuladı. Yanımdakı ÅŸairÉ™ xanım mÉ™nim hekayÉ™mdÉ™n danışanda, ÆsÉ™d yavaÅŸca É™yilib, “bÉ™s o vaxt mÉ™nÉ™ niyÉ™ xÉ™bÉ™r elÉ™mÉ™din?” – soruÅŸdu. Düzdür, indi desÉ™n daÅŸ atıb başını tutar ki, mÉ™n elÉ™ söz demÉ™miÅŸÉ™m. Amma mÉ™n dÉ™ yalan danışacaq qÉ™dÉ™r ÅŸÉ™rÉ™fsiz deyilÉ™m”.
Ä°.Nasir söylÉ™yib ki, bir il öncÉ™ iÅŸ adamı RüstÉ™m DastanoÄŸlunun kitabının tÉ™qdimatında da narazılıq doÄŸuran mÉ™qamlar olub: “Kitaba öncÉ™dÉ™n nÉ™zÉ™r yetirmiÅŸdim. Bir yazar kimi onu deyÉ™ bilÉ™rÉ™m ki, RüstÉ™m DastanoÄŸlunun hekayÉ™lÉ™rindÉ™ hadisÉ™lÉ™rÉ™ yanaÅŸması, tÉ™hkiyÉ™si pis deyildi. Amma redaktÉ™si bÉ™rbad haldaydı. BÉ™lkÉ™ xam yazısı ondan abırlı olardı. Ä°stÉ™dim orada bunu vurÄŸulayam, yanımdakılar mÉ™slÉ™hÉ™t bilmÉ™di. Çünki, bu nÉ™ RüstÉ™m bÉ™yÉ™ lazım idi, nÉ™ dÉ™ oradakılara. Hamı bilirdi ki, oraya kitabın işığına yox, bir iÅŸ adamının işığına yığışıblar. Dilini bircÉ™ dÉ™qiqÉ™lik dincÉ™ qoymayan ÆsÉ™d mÉ™clisin yarısına qÉ™dÉ™r danışdı. Gah müÉ™llifi tÉ™riflÉ™di, gah hekayÉ™lÉ™rini. HÉ™tta deyÉ™rdim ki, hekayÉ™lÉ™rin bütün hÉ™rf vÉ™ nöqtÉ™lÉ™rinÉ™ dÉ™ sığal çÉ™kdi. HekayÉ™ deyÉ™ndÉ™ ki, cÉ™mi beÅŸ hekayÉ™ var idi. Qalanı müÉ™llifin sÉ™fÉ™rlÉ™ri haqqında təəssüratları, esselÉ™ri, bir neçÉ™ dÉ™ publisistik yazılarıydı. Kitabda “KölgÉ™” hekayÉ™si ayrı-ayrı baÅŸlıqlarla iki dÉ™fÉ™ verilmiÅŸdi. 15-ci vÉ™ 42-ci sÉ™hifÉ™lÉ™rdÉ™. Daha doÄŸrusu birinÉ™ baÅŸlıq verilmiÅŸdi, digÉ™rinÉ™ yox. Bundan É™lavÉ™, bir cümlÉ™nin sÉ™hifÉ™nin yarısına qÉ™dÉ™r dolaÅŸa-dolaÅŸa uzanıb gÉ™lmÉ™si, yaxud cümlÉ™dÉ™ sözün bir-neçÉ™ dÉ™fÉ™ tÉ™krar iÅŸlÉ™dilmÉ™si mÉ™qamları var idi. YÉ™ni, saydıqca saymaq olar. HÉ™lÉ™ adamın gözünÉ™ batan korrektÉ™ sÉ™hvlÉ™rini demirÉ™m. Axı bunlar ciddi sÉ™hvlÉ™rdir. MÉ™sÉ™lÉ™n mÉ™n o cür redaktÉ™li kitabı heç vaxt üzÉ™ çıxartmazdım”.
Ä°.Nasir deyib ki, özünün dÉ™ birinci kitabının redaktÉ™si qÉ™naÉ™tbÉ™xÅŸ olmadığından üzÉ™ çıxarmayıb, üzÉ™rindÉ™ iÅŸlÉ™yib vÉ™ yenidÉ™n çapa vermÉ™yÉ™ hazırlaşır. Onun sözlÉ™rinÉ™ görÉ™, bu, bir yazar üçün böyük mÉ™suliyyÉ™tdir: “Amma RüstÉ™m bÉ™y üçün düÅŸünürÉ™m ki, o qÉ™dÉ™r dÉ™ önÉ™mli deyil. ÖnÉ™mli olsaydı, É™n azından É™linÉ™ alıb, bir dÉ™fÉ™ vÉ™rÉ™qlÉ™yÉ™rdi. Tamam, onu baÅŸa düÅŸdük. Lap onu redaktÉ™ edÉ™ni dÉ™ baÅŸa düÅŸdük ki, bacardığı budur. BÉ™s özünü É™dÉ™biyyatımızın “É™dÉ™bi tÉ™nqidçi”si hesab edÉ™n ÆsÉ™d Cahangir buna necÉ™ göz yuma bilÉ™rdi? HÉ™m dÉ™ “ÆdÉ™biyyat” qÉ™zetindÉ™ o kitab haqqında geniÅŸ yazı da yazmışdı, hÉ™r ÅŸeyi bir-bir tÉ™hlil etmiÅŸdi. HÉ™lÉ™ qÉ™zetlÉ™ri orada iÅŸtirak edÉ™n hÉ™r kÉ™sÉ™ paylamışdı ki, mütlÉ™q oxuyun. Çıxanda xadimÉ™nin dÉ™ xÉ™lÉ™tinin cibindÉ™ gördüm o qÉ™zeti. Kitabamı, müÉ™llifÉ™mi bu qÉ™dÉ™r can yandıran ÆsÉ™d nÉ™ É™cÉ™b o boyda sÉ™hvlÉ™ri görÉ™ bilmÉ™di? BÉ™lkÉ™ dÉ™ burada mÉ™n böyük yanlışlığa yol verirÉ™m. Axı zÉ™ngin bir iÅŸ adamının kitabının bÉ™rbad redaktÉ™sini görmÉ™kmi olardı, görüb dÉ™ tÉ™nqidmi etmÉ™k olardı? Kitab lap tÉ™rsinÉ™ yazılsa belÉ™. Arada istÉ™yirdim deyÉ™m ki, a kiÅŸi qorxma de, onsuz da RüstÉ™m bÉ™y verdiyini geri alan adama oxÅŸamır, ürÉ™kli ol! Sonra “lÉ™nÉ™t ÅŸeytana” deyib, sakitləşirdim. Hiss edirdim ki, RüstÉ™m bÉ™y ÆsÉ™din canfəşanlığından lÉ™zzÉ™t alır. YerindÉ™ mÉ™n dÉ™ olsaydım, mÉ™nÉ™ dÉ™ lÉ™zzÉ™t edÉ™rdi. Çünki o an mÉ™nim dÉ™ ürÉ™yimdÉ™n keçdi ki, kaÅŸ mÉ™nim dÉ™ pulum olardı, ortaya bir yazı atardım, dÉ™yÉ™rindÉ™n on qat artığını da ÆsÉ™din cibinÉ™ qoyardım, onun É™lÉ™taÅŸ olduÄŸuna tamaÅŸa edib, stressimi atardım”.
Ä°.Nasir vurÄŸulayıb ki, Æ.Cahangiri É™dÉ™bi tÉ™nqidçi kimi qÉ™bul edÉ™n yoxdur. Yazıçının fikrincÉ™, hamı bilir ki, onun tÉ™nqidi ÅŸÉ™xsi prinsiplÉ™ri üzÉ™rindÉ™dir: “AYB-nin ÆsÉ™d Cahangirin É™linÉ™ küt balta verib, ortalığa buraxmaqla deyil. “NatÉ™van” klubunda “DastanoÄŸlu” fondunun Yusif SÉ™mÉ™doÄŸlu adına tÉ™sis etdiyi Qarabağın ZÉ™fÉ™r tarixinÉ™ hÉ™sr olunmuÅŸ müsabiqÉ™nin qalibi olan roman vÉ™ povesti araÅŸdırdım. TÉ™bii ki, qalib müÉ™lliflÉ™ri tÉ™brik edirÉ™m. Onlarla iÅŸim yoxdur. AraÅŸdıranda görürÉ™m ki, hÉ™min qalib roman vÉ™ povestin eyniadlı kitablarının tÉ™qdimatının təşkilatçısı vÉ™ aparıcısı bizim bu ÆsÉ™d Cahangir É™fÉ™ndi olub. Saxtakarın, hamam suyundan özünÉ™ dost tutanın, kiminsÉ™ haqqını baÅŸqasına verÉ™nin nÉ™yinÉ™ etiraz edÉ™sÉ™n?”
Medianews.az
