4 iyun qiyamından 29 il ötür - TARİXİ SƏNƏD

• 04-06-2022 13:25
• 1133

4 iyun qiyamından 29 il ötür... Bu qiyamla baÄŸlı çox yazmışam. Bu gün isÉ™ qÉ™rara aldım ki, 1993-cü il iyunun 4-dÉ™ GÉ™ncÉ™ ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ baÅŸ vermiÅŸ hadisÉ™lÉ™ri tÉ™hqiq edÉ™n deputat-istintaq komissiyasının iÅŸinin yekunu barÉ™dÉ™ AzÉ™rbaycan Respublikasi Milli MÉ™clisinin qÉ™rarını dÉ™rc edim. O vaxtlar bu qÉ™rar qÉ™bul edilÉ™ndÉ™ parlamentin iclaslarını izlÉ™yÉ™nlÉ™r arasında kimlÉ™r yox idi... RÉ™hmÉ™tlik Elmira Əmrahqızı, yazıçı-jurnalist, sonralar deputat vÉ™ sÉ™fir mÉ™qamlarına yüksÉ™lÉ™n Elmira Axundova, MirÅŸahin, hazırda AzÉ™rTacın Gücüstandakı nümayÉ™ndÉ™si XÉ™tai Əzizov, ŞərÉ™f CÉ™lilli, o vaxtlar 525-ci qÉ™zetin É™n gÉ™nc baÅŸ redaktoru SÉ™buhi MÉ™mmÉ™dov, AzTV-dÉ™n Ramiz Məşədiyev vÉ™ digÉ™rlÉ™ri bu qÉ™rarın elan olunmasını göz yaşı axıdaraq izlÉ™yÉ™nlr arasındaydıq...

 
Azadmediatv.com 29 il sonra öz arxivindÉ™n hÉ™min qÉ™rarı olduÄŸu kimi tÉ™qdim edir.
"1993-cü il iyunun 4-dÉ™ GÉ™ncÉ™ ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ baÅŸ vermiÅŸ hadisÉ™lÉ™ri tÉ™hqiq edÉ™n deputat-istintaq komissiyasının iÅŸinin yekunu barÉ™dÉ™ AzÉ™rbaycan Respublikasi Milli MÉ™clisinin QƏRARI
AzÉ™rbaycan Respublikasının Milli MÉ™clisi GÉ™ncÉ™ ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ baÅŸ vermiÅŸ hadisÉ™lÉ™ri tÉ™hqiq edÉ™nlÉ™r: 
M. MütÉ™llimov (sÉ™dr), Åž. HacıkÉ™rimov, V. Qasımov, T. Əliyev, Ä°. Ä°brahimov, M. MÉ™mmÉ™dov, M. FÉ™ttayevdÉ™n ibarÉ™t deputat-istintaq komissiyasının arayışını dinlÉ™yÉ™rÉ™k qeyd edir ki, 1993-cü il iyunun 4-dÉ™ GÉ™ncÉ™dÉ™ baÅŸ vermiÅŸ faciÉ™ É™vvÉ™lcÉ™dÉ™n hazırlanmış, cinayÉ™t törÉ™tmiÅŸ hÉ™rbi É™mÉ™liyyatların ağır nÉ™ticÉ™sidir. Milli MÉ™clisÉ™ tÉ™qdim olunmuÅŸ deputat-istintaq komissiyasının materiallarından vÉ™ rÉ™ydÉ™n, Milli MÉ™clisin iclasındakı É™ksÉ™r çıxışlardan vÉ™ ümumiyyÉ™tlÉ™ müzakirÉ™lÉ™rdÉ™n aydın oldu ki, GÉ™ncÉ™ hadisÉ™lÉ™ri AzÉ™rbaycan Respublikası Prezidentinin, onun É™trafındakıların sÉ™batsız siyasÉ™tinin nÉ™ticÉ™lÉ™ridir vÉ™ axırıncı bir il iqtidarda olan ÅŸÉ™xslÉ™rin fÉ™aliyyÉ™tinin mÉ™ntiqi yekunudur. 
Komissiya qeyd etdiyi kimi, respublikada son dÉ™rÉ™cÉ™ mürÉ™kkÉ™b ictimai-siyasi ÅŸÉ™rait mövcud idi. Siyasi ehtiraslar sÉ™ngimÉ™k bilmirdi; hakimiyyÉ™t boÅŸluÄŸu, qanunların iÅŸlÉ™mÉ™mÉ™si, torpaqlarımızın xeyli hissÉ™sinin ermÉ™ni iÅŸÄŸalçıları tÉ™rÉ™findÉ™n zÉ™bt edilmÉ™si, É™halinin É™sas kütlÉ™sinin yoxsulluq hÉ™ddindÉ™n aÅŸağı sÉ™viyyÉ™dÉ™ yaÅŸaması, respublikanın milli sÉ™rvÉ™tlÉ™rinin cinayÉ™tkarcasına talanması, sosial, siyasi vÉ™ mÉ™dÉ™ni hÉ™yatda qarmaqarışıqlıq, özbaşınalıq, hÉ™rc-mÉ™rclik xalqın sÉ™brini son hÉ™ddÉ™ çatdırmış axırıncı bir ilin xarakterik É™lamÉ™tlÉ™ridir.
Arayışdan görünür ki, respublikada vÉ™ziyyÉ™tin ağırlaÅŸdırıcı faktorlarından biri dÉ™ iqtidarın kadr siyasÉ™ti idi. Bu siyasÉ™t ancaq AzÉ™rbaycan Xalq CÉ™bhÉ™sinin potensialına söykÉ™nmiÅŸdi, rÉ™hbÉ™rlik, bir qayda olaraq, ancaq AzÉ™rbaycan Xalq CÉ™bhÉ™sinin nümayÉ™ndÉ™lÉ™rini irÉ™li çÉ™kirdi. Ä°qtidar kadrları É™sasÉ™n ÅŸÉ™xsi sÉ™daqÉ™t, dostbazlıq, qohumbazlıq prinsiplÉ™rinÉ™ görÉ™ seçirdi. Kadr sahÉ™sindÉ™ yeganÉ™ meyar olan qabiliyyÉ™t, sÉ™riÅŸtÉ™ vÉ™ sÉ™viyyÉ™ mÉ™sÉ™lÉ™lÉ™ri arxa plana keçirilmiÅŸ, AzÉ™rbaycanın intellektual potensialına mÉ™hÉ™l qoyulmurdu.
Kadr siyasÉ™tini yarıtmaz təşkil etdiklÉ™rinÉ™ görÉ™ bu gün Ə. ElçibÉ™y, Ä°. QÉ™mbÉ™r, P. Hüseynov, A. Hacıyev xalq qarşısında ÅŸÉ™xsi mÉ™suliyyÉ™t daşıyırlar.
GÉ™ncÉ™ hadisÉ™lÉ™ri mÉ™hz ölkÉ™dÉ™ olan son nöqtÉ™yÉ™ çatmış böhranın, cÉ™bhÉ™ bölgÉ™lÉ™rindÉ™ bir-birinin ardınca baÅŸ vermiÅŸ uÄŸursuzluqların, hakimiyyÉ™tdÉ™ olanların pozucu fÉ™aliyyÉ™tlÉ™rinin güclÉ™ndiyi vÉ™ xüsusilÉ™ iqtidara qarşı ümumxalq inamının tam sarsıldığı bir dövrdÉ™ baÅŸ vermiÅŸdir. GÉ™ncÉ™ hadisÉ™lÉ™ri bütün bunların ört-basdır edilmÉ™sini tÉ™min etmÉ™k mÉ™qsÉ™dilÉ™ iqtidar vÉ™ respublikanın digÉ™r yüksÉ™k vÉ™zifÉ™li ÅŸÉ™xslÉ™ri tÉ™rÉ™findÉ™n öz xalqına qarşı yönÉ™ldilmiÅŸ, bununla da respublikada demokratiyanı hÉ™rbi-polis rejiminÉ™ çevirmÉ™k, iqtidara qarşı baÅŸ qaldıran qüvvÉ™lÉ™rin aradan götürülmÉ™sinÉ™ vÉ™ mÉ™hv edilmÉ™sinÉ™ nail olmaq cÉ™hdlÉ™ri ilÉ™ baÄŸlı təşkil edilmiÅŸ aksiyadır.
Ä°qtidar üçün belÉ™lÉ™rindÉ™n biri dÉ™ AzÉ™rbaycanın xalq deputatı, Milli QÉ™hrÉ™man SurÉ™t Hüseynov oldu. MÉ™sÉ™lÉ™nin tÉ™hlili göstÉ™rdi ki, onun orduda vÉ™ xalq arasında artan nüfuzu hakimiyyÉ™tin narahatlığına sÉ™bÉ™b olurdu. MÉ™hz buna görÉ™ AzÉ™rbaycan Xalq CÉ™bhÉ™si Ä°craiyyÉ™ KomitÉ™sinin S. Hüseynovu satqınlıqda vÉ™ xÉ™yanÉ™tdÉ™ ittiham edÉ™n mÉ™lum qÉ™rÉ™zli bÉ™yanatı ilÉ™ ona qarşı tÉ™qibetmÉ™ kampaniyasına baÅŸlandı.
Komissiyanın tÉ™hqiqi göstÉ™rir ki, AzÉ™rbaycan Xalq CÉ™bhÉ™sinin vÉ™ respublika rÉ™hbÉ™rliyinin S. Hüseynovu lÉ™kÉ™lÉ™mÉ™k mÉ™qsÉ™di ilÉ™ baÅŸ tutmayan cÉ™hdlÉ™ri onlara nÉ™sihÉ™t olmadı vÉ™ iqtidar onu hÉ™bs etmÉ™k üçün xüsusi hÉ™rbi É™mÉ™liyyatlar hÉ™yata keçirmÉ™k barÉ™sindÉ™ müvafiq göstÉ™riÅŸlÉ™r vermiÅŸdir.
1993-cü il mayın sonunda respublika rÉ™hbÉ™rliyini tÉ™msil edÉ™n Ə. ElçibÉ™y, Ä°. QÉ™mbÉ™r, P. Hüseynov vÉ™ Ə. KÉ™rimov güc nazirliklÉ™rinin rÉ™hbÉ™rlÉ™rini vÉ™ Silahlı QüvvÉ™lÉ™rin komandanlığını cÉ™lb etmÉ™klÉ™ 709 nömrÉ™li hÉ™rbi hissÉ™nin tÉ™rksilah edilmÉ™si vÉ™ S. Hüseynovun hÉ™bs edilmÉ™si É™mÉ™liyyatını baÅŸlamışlar.
Komissiyanın rÉ™yindÉ™n göründüyü kimi, iyunun É™vvÉ™lindÉ™ müdafiÉ™ naziri D. Rzayevin, BaÅŸ prokuror Ä°. Åžirinovun, milli tÉ™hlükÉ™sizlik nazirinin birinci müavini S. ƏkbÉ™rovun, daxili iÅŸlÉ™r nazirinin birinci müavini Q. MÉ™mmÉ™dovun, daxili qoÅŸunların komandanı F. Hacıyevin, É™dliyyÉ™ nazirinin müavini M. Zeynalovun baÅŸçılıqları vÉ™ iÅŸtirakı ilÉ™ HÉ™min É™mÉ™liyyatı hÉ™yata keçirmÉ™k üçün GÉ™ncÉ™dÉ™ xeyli hÉ™rbi silah vÉ™ sursat toplanmışdır, Qeyd etmÉ™k lazımdır ki, 709 nömrÉ™li hÉ™rbi hissÉ™nin tÉ™rksilah edilmÉ™si AzÉ™rbaycan Respublikasının MüdafiÉ™ Nazirliyinin sÉ™lahiyyÉ™tinÉ™ aid olan mÉ™sÉ™lÉ™dir. BelÉ™ bir halda AzÉ™rbaycan Respublikası Prezidentinin vÉ™ respublikanın digÉ™r rÉ™hbÉ™rlÉ™rinin hÉ™min É™mÉ™liyyatın keçirilmÉ™si üçün Silahlı QüvvÉ™lÉ™rin bütün növlÉ™rindÉ™n ibarÉ™t geniÅŸ miqyaslı hÉ™rbi qüvvÉ™lÉ™ri cÉ™lb etmÉ™si mÉ™qsÉ™dyönlü xarakter daşımış vÉ™ buna heç bir haqq qazandırmaq olmaz. Bu É™mÉ™liyyatın keçirilmÉ™si üçün AzÉ™rbaycan Respublikasının sabiq BaÅŸ prokuroru Ä°. Åžirinov S. Hüseynovun hÉ™bs edilmÉ™si haqqında qÉ™rarı tÉ™sdiq etmiÅŸ, iqtidarın göstÉ™riÅŸinÉ™ É™sasÉ™n GÉ™ncÉ™ ÅŸÉ™hÉ™ri ilÉ™ rabitÉ™ É™laqÉ™lÉ™ri kÉ™silmiÅŸdir.
Deputat-istintaq komissiyasının tÉ™qdim etdiyi arayışdan, sabiq müdafiÉ™ naziri D. Rzayevin, müdafiÉ™ nazirinin sabiq birinci müavini N. Sadıqovun, sabiq milli tÉ™hlükÉ™sizlik naziri F. TÉ™hmÉ™zovun, sabiq daxili iÅŸlÉ™r naziri A. Allahverdiyevin, AzÉ™rbaycan Respublikasının hÉ™rbi prokuroru R. Əliyevin, GÉ™ncÉ™ qarnizonunun hÉ™rbi prokuroru R. Yusifovun vÉ™ dikÉ™r ÅŸÉ™xslÉ™rin Milli MÉ™clisin iclasındakı çıxışlarından mÉ™lum olur ki, 1993-cü il iyun ayının 4-dÉ™ GÉ™ncÉ™ ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ 709 nömrÉ™li hÉ™rbi hissÉ™yÉ™ qarşı aparılan hÉ™rbi É™mÉ™liyyatlar AzÉ™rbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı QüvvÉ™lÉ™rin Ali BaÅŸ komandanı ƏbülfÉ™z ElçibÉ™yin göstÉ™riÅŸlÉ™ri ilÉ™ hÉ™yata keçirilmiÅŸdir. Faktlar göstÉ™rir ki, É™mÉ™liyyata sabiq BaÅŸ nazir PÉ™nah Hüseynov vÉ™ Ali Sovetin sÉ™dri Ä°sa QÉ™mbÉ™r daxili iÅŸlÉ™r naziri A. Allahverdiyevin iÅŸ otağından bilavasitÉ™ rÉ™hbÉ™rlik etmiÅŸlÉ™r. Ä°lkin mÉ™lumatlara É™sasÉ™n 35 nÉ™fÉ™r hÉ™lak olmuÅŸ, 130 nÉ™fÉ™r isÉ™ yaralanmışdır. hÉ™rbi ÅŸÉ™hÉ™rciyÉ™ vÉ™ hava limanına tÉ™xminÉ™n 23 milyard rubl ziyan dÉ™ymiÅŸdir.
PlanlaÅŸdırılmış vÉ™ icrasına baÅŸlanılmış É™mÉ™liyyatın 1993-cü il iyun ayının 4-dÉ™ GÉ™ncÉ™ ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ baÅŸ tutmaması artıq aydınlığı ilÉ™ mÉ™lum olmasına baxmayaraq, 1993-cü ilin iyun ayının 5-dÉ™ AzÉ™rbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı QüvvÉ™lÉ™rin Ali BaÅŸ komandanı ƏbülfÉ™z ElçibÉ™yin rÉ™hbÉ™rliyi, AzÉ™rbaycan Respublikası Ali Sovetinin sÉ™dri Ä°sa QÉ™mbÉ™rin, AzÉ™rbaycan Respublikasının BaÅŸ naziri PÉ™nah Hüseynovun, AzÉ™rbaycan Respublikasının DövlÉ™t katibi Əli KÉ™rimovun, AzÉ™rbaycan Respublikasının müdafiÉ™ naziri DadaÅŸ Rzayevin, Prezident aparatının DövlÉ™t-hüquq ÅŸöbÉ™sinin müdiri Fazil Mustafayevin, müdafiÉ™ nazirinin birinci müavini, BaÅŸ qÉ™rargahın rÉ™isi NurÉ™ddin Sadıqovun vÉ™ AzÉ™rbaycan Xalq CÉ™bhÉ™si Ä°craiyyÉ™ KomitÉ™sinin sÉ™dri FÉ™rÉ™c Quliyevin iÅŸtirakları ilÉ™ keçirilmiÅŸ müÅŸavirÉ™dÉ™ É™mÉ™liyyatın baÅŸa çatdırılmasını tÉ™min etmÉ™k mÉ™qsÉ™dilÉ™ É™lavÉ™ qüvvÉ™lÉ™rin, o cümlÉ™dÉ™n hÉ™rbi hava hissÉ™lÉ™rinin cÉ™lb edilmÉ™si tÉ™kidlÉ™ tÉ™klif edilmiÅŸdir, AzÉ™rbaycan Respublikası müdafiÉ™ nazirinin birinci müavini, BaÅŸ qÉ™rargahın rÉ™isi NurÉ™ddin Sadıqov göstÉ™rilÉ™n É™mÉ™liyyata É™lavÉ™ qüvvÉ™lÉ™rin vÉ™ hÉ™rbi hava hissÉ™lÉ™rinin cÉ™lb edilmÉ™sinin vÉ™ ordunun siyasi mÉ™sÉ™lÉ™lÉ™rdÉ™ iÅŸtirakının É™leyhinÉ™ olduÄŸunu rÉ™smi bildirdiyinÉ™ görÉ™, o, elÉ™ hÉ™min gün Prezidentin fÉ™rmanı ilÉ™ tutduÄŸu vÉ™zifÉ™sindÉ™n azad edilmiÅŸdir. Bu mÉ™sÉ™lÉ™lÉ™rlÉ™ É™laqÉ™dar müdafiÉ™ naziri D. Rzayevin etirazı vÉ™ istefa vermÉ™si barÉ™dÉ™ bÉ™yanatı rÉ™dd edilmiÅŸdir.
Eyni zamanda É™mÉ™liyyata É™lavÉ™ qüvvÉ™lÉ™rin, o cümlÉ™dÉ™n hÉ™rbi hava hissÉ™lÉ™rinin cÉ™lb edilmÉ™si barÉ™dÉ™ tÉ™klifin hÉ™yata keçirilmÉ™sini tÉ™min etmÉ™k mÉ™qsÉ™dilÉ™ MüdafiÉ™ Nazirliyinin rÉ™hbÉ™rliyinin dÉ™yiÅŸdirilmÉ™sinÉ™ cÉ™hd göstÉ™rilmiÅŸdir. Bu mÉ™qsÉ™dlÉ™ müdafiÉ™ naziri vÉ™zifÉ™si general NÉ™cmÉ™ddin Sadıqova vÉ™ polkovnik SÉ™fÉ™r ƏbiyevÉ™ tÉ™klif edilmiÅŸdir. Lakin onlar bu tÉ™klifin mÉ™qsÉ™dini baÅŸa düÅŸdükdÉ™ verilmiÅŸ tÉ™klifdÉ™n imtina etmiÅŸlÉ™r.
Milli tÉ™hlükÉ™sizlik naziri F. TÉ™hmÉ™zovun izahatına görÉ™, respublika Prezidenti yaranmış gÉ™rgin vÉ™ziyyÉ™ti sabitləşdirmÉ™k É™vÉ™zinÉ™ hÉ™tta sÉ™rhÉ™d qoÅŸunlarının bir hissÉ™sini belÉ™ sÉ™fÉ™rbÉ™r edib GÉ™ncÉ™yÉ™ göndÉ™rilmÉ™si haqqında ona göstÉ™riÅŸ vermiÅŸdir. Daxili iÅŸlÉ™r naziri A. Allahverdiyevin Milli MÉ™clisÉ™ verdiyi mÉ™lumatdan aydın oldu ki, Prezidentin tapşırığına istinad edÉ™rÉ™k P. Hüseynov vÉ™ Ä°. QÉ™mbÉ™r nazirdÉ™n tÉ™cili surÉ™tdÉ™ Bakı ÅŸÉ™hÉ™rinin 8 rayonunda bÉ™lÉ™diyyÉ™ polisi yaradıb, onlara vÉ™ AzÉ™rbaycan Xalq CÉ™bhÉ™sinin bir qrupuna silah verilmÉ™sini tÉ™lÉ™b etmiÅŸlÉ™r.

AzÉ™rbaycan Xalq CÉ™bhÉ™si dövlÉ™t sistemindÉ™ heç bir statusa malik olmadığı halda, AzÉ™rbaycan Xalq CÉ™bhÉ™sinin rÉ™hbÉ™rliyi hÉ™min É™mÉ™liyyatın keçirilmÉ™si ilÉ™ É™laqÉ™dar tÉ™dbirlÉ™rin hazırlanmasında iÅŸtirak etmiÅŸ vÉ™ hÉ™rbi É™mÉ™liyyatın hÉ™yata keçirilmÉ™sindÉ™ baÅŸqa, hÉ™rbi hissÉ™lÉ™rlÉ™ birlikdÉ™ özünün sÉ™rÉ™ncamında olan xüsusi batalyonu GÉ™ncÉ™ ÅŸÉ™hÉ™rinÉ™ göndÉ™rmiÅŸdir.

Ä°qtidar tÉ™rÉ™findÉ™n GÉ™ncÉ™yÉ™ göndÉ™rilmiÅŸ silahlı qüvvÉ™lÉ™rin ümumi sayı üç mindÉ™n artıq olmuÅŸdur.
Bütün yuxarıda göstÉ™rilÉ™n tÉ™dbirlÉ™r GÉ™ncÉ™ ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™, respublikada silahlı qarşıdurma yaratmış, qardaÅŸ qanının tökülmÉ™sinÉ™ sÉ™bÉ™b olmuÅŸdur.     
Təəccüblü odur ki, 1993-cü ilin 4 iyununda GÉ™ncÉ™ ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ qardaÅŸ qırğını baÅŸ verdiyi halda AzÉ™rbaycan Respublikasının Prezidenti Ə. ElçibÉ™y, Ali Sovetin sÉ™dri Ä°. QÉ™mbÉ™r, BaÅŸ nazir P. Hüseynov, DövlÉ™t katibi Ə. KÉ™rimov vÉ™ respublikanın digÉ™r rÉ™hbÉ™r vÉ™zifÉ™li ÅŸÉ™xslÉ™ri hadisÉ™ yerindÉ™ olmamış vÉ™ vÉ™ziyyÉ™tin sabitləşdirilmÉ™si üçün heç bir É™mÉ™li tÉ™dbirlÉ™r hÉ™yata keçirmÉ™miÅŸlÉ™r.
Komissiyanın materialları, rÉ™yi vÉ™ Milli MÉ™clisdÉ™ki müzakirÉ™lÉ™r, bir daha tÉ™sdiq edir ki, 1993-cü il iyun ayının 4-dÉ™ GÉ™ncÉ™ ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ baÅŸ vermiÅŸ qanlı hadisÉ™lÉ™r böyük faciÉ™ ilÉ™ nÉ™ticÉ™lÉ™nmiÅŸ, respublikadakı mövcud siyasi vÉ™ hÉ™rbi vÉ™ziyyÉ™ti daha da gÉ™rginləşdirmiÅŸ, vÉ™tÉ™ndaÅŸ müharibÉ™si hÉ™ddinÉ™ çatdırmışdır. Respublikada hakimiyyÉ™t böhranı baÅŸ vermiÅŸ, hÉ™rbi hissÉ™lÉ™rdÉ™ nizam-intizam xeyli zÉ™iflÉ™miÅŸdir. Bu ÅŸÉ™raitdÉ™ ErmÉ™nistan silahlı qüvvÉ™lÉ™ri tÉ™rÉ™findÉ™n AÄŸdam, Füzuli, CÉ™brayıl istiqamÉ™tlÉ™rindÉ™ hücumlar ÅŸiddÉ™tlÉ™nmiÅŸ, külli miqdarda itkilÉ™rÉ™ sÉ™bÉ™b olmuÅŸdur.

Bu dövrdÉ™ baÅŸ vermiÅŸ hadisÉ™lÉ™r respublikanın bir çox rayonlarında qanun pozuntularına yol vermiÅŸdir. Özbaşınalıq, hÉ™rc-mÉ™rclik, zorakılıq halları mövcud olmuÅŸdur, bÉ™zi yerlÉ™rdÉ™ ayrı-ayrı ÅŸÉ™xslÉ™r qeyri-qanuni yollarla dövlÉ™t orqanlarını öz É™llÉ™rinÉ™ keçirmiÅŸlÉ™r. Ä°qtisadiyyata, xüsusÉ™n kÉ™nd tÉ™sÉ™rrüfatı iÅŸlÉ™rinin aparılmasına ziyan dÉ™ymiÅŸdir. ƏhaliyÉ™ sosial xidmÉ™t vÉ™ tÉ™minat xeyli pozulmuÅŸdur.

Yuxarıdakıları nəzərə alaraq Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi qərara alır:

1.    1993-cü il iyunun 4-dÉ™ GÉ™ncÉ™ ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ baÅŸ vermiÅŸ hadisÉ™lÉ™ri tÉ™hqiq edÉ™n deputat istintaq komissiyasının arayışı nÉ™zÉ™rÉ™ alınsın.

2.    1993-cü il iyunun 4-dÉ™ GÉ™ncÉ™ ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ baÅŸ vermiÅŸ qanlı hadisÉ™lÉ™r AzÉ™rbaycan Respublikasının Prezidenti ƏbülfÉ™z ElçibÉ™yin vÉ™ digÉ™r yüksÉ™k vÉ™zifÉ™li ÅŸÉ™xslÉ™rin É™vvÉ™lcÉ™dÉ™n xüsusi düÅŸünülmüÅŸ vÉ™ planlaÅŸdırılmış siyasÉ™tinin nÉ™ticÉ™si hesab edilsin, onlar tÉ™rÉ™findÉ™n AzÉ™rbaycan  Respublikası Konstitusiyasının vÉ™ qanunlarının kobud surÉ™tdÉ™ pozulması kimi qiymÉ™tlÉ™ndirilsin.

3.    1993-cü il iyunun 4-dÉ™ GÉ™ncÉ™ ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ baÅŸ vermiÅŸ hadisÉ™lÉ™rÉ™ görÉ™ aÅŸağıdakı yüksÉ™k vÉ™zifÉ™li ÅŸÉ™xslÉ™rin bilavasitÉ™ mÉ™suliyyÉ™t daşıması barÉ™dÉ™ komissiyanın rÉ™yi tÉ™sdiq olunsun:

1.   ƏbülfÉ™z ElçibÉ™y - AzÉ™rbaycan Respublikasının Prezidenti;

2.   PÉ™nah Hüseynov - sabiq BaÅŸ nazir;

3.   Ä°sa QÉ™mbÉ™r - Ali Sovetin sabiq sÉ™dri;

4.   Əli KÉ™rimov - sabiq DövlÉ™t katibi;

5.   Arif Hacıyev - sabiq DövlÉ™t müÅŸaviri;

6.   Ä°xtiyar Åžirinov - sabiq BaÅŸ prokuror;

7.   Abdulla Allahverdiyev - sabiq daxili iÅŸlÉ™r naziri;

8.   FÉ™xrÉ™ddin TÉ™hmÉ™zov - sabiq milli tÉ™hlükÉ™sizlik naziri;

9.   DadaÅŸ Rzayev - sabiq müdafiÉ™ naziri;

10.  NurÉ™ddin Sadıqov - müdafiÉ™ nazirinin sabiq birinci müavini;

11.  SülhÉ™ddin ƏkbÉ™rov - milli tÉ™hlükÉ™sizlik nazirinin birinci müavini;

12.  FÉ™hmin Hacıyev - Daxili QoÅŸunların sabiq BaÅŸ komandanı;

13.  Qabil MÉ™mmÉ™dov - daxili iÅŸlÉ™r nazirinin birinci müavini;

14.  MÉ™mmÉ™d Zeynalov - É™dliyyÉ™ nazirinin müavini;

15.  Ä°brahim Tatıyev - BaÅŸ prokurorun müavini;

16.  FÉ™rÉ™c Quliyev - AzÉ™rbaycan Xalq CÉ™bhÉ™si Ä°craiyyÉ™ KomitÉ™sinin sÉ™dri;

17.  Fazil Mustafayev - Prezident aparatının DövlÉ™t-hüquq ÅŸöbÉ™sinin sabiq müdiri.

4.   GÉ™ncÉ™ ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ baÅŸ vermiÅŸ hadisÉ™lÉ™rlÉ™ É™laqÉ™dar GÉ™ncÉ™ qarnizonu vÉ™ AzÉ™rbaycan Respublikası hÉ™rbi prokurorluqları tÉ™rÉ™findÉ™n fakt üzrÉ™ cinayÉ™t iÅŸi qaldırıldığı nÉ™zÉ™rÉ™ alınsın vÉ™ AzÉ™rbaycan Respublikası BaÅŸ prokuroruna tapşırılsın ki, deputat-istintaq komissiyası tÉ™rÉ™findÉ™n toplanmış materiallara vÉ™ Milli MÉ™clisdÉ™ sÉ™slÉ™nÉ™n çıxışlara É™sasÉ™n hÉ™rtÉ™rÉ™fli istintaq aparıb qanun çÉ™rçivÉ™sindÉ™ lazımi tÉ™dbirlÉ™r görsün.

5.   Deputat-istintaq komissiyasının istintaq üçün vacib hesab edilÉ™n materialları AzÉ™rbaycan Respublikası ProkurorluÄŸuna verilsin.

6.   AzÉ™rbaycan Respublikası NazirlÉ™r KabinetinÉ™ tapşırılsın ki, GÉ™ncÉ™ ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ 1993-cü il iyun ayının 4-dÉ™ baÅŸ vermiÅŸ hadisÉ™lÉ™r zamanı hÉ™lak olanların ailÉ™lÉ™rinÉ™ vÉ™ ağır yaralananlara imtiyazlar vÉ™ güzəştlÉ™r tÉ™yin olunmasını vÉ™ dağılmış obyektlÉ™rin dövlÉ™t hesabına bÉ™rpa edilmÉ™si mÉ™sÉ™lÉ™lÉ™rini mövcud qanunvericilik É™sasında hÉ™ll etsin.

7.   Xocalı, ÅžuÅŸa, Laçın. KÉ™lbÉ™cÉ™r rayonlarının vÉ™ dikÉ™r yaÅŸayış mÉ™ntÉ™qÉ™lÉ™rinin iÅŸÄŸal edilmÉ™si barÉ™dÉ™ cinayÉ™t iÅŸlÉ™rinin nÉ™ticÉ™lÉ™ri haqqında qısa müddÉ™tdÉ™ Milli MÉ™clisdÉ™ istintaq orqanlarının hesabatı dinlÉ™nilsin.

8.   Daxili Ä°ÅŸlÉ™r NazirliyinÉ™ tapşırılsın ki, deputat-istintaq komissiyası üzvlÉ™rinin vÉ™ istintaqla baÄŸlı dikÉ™r ÅŸÉ™xslÉ™rin tÉ™hlükÉ™sizliyini tÉ™min etmÉ™k üçün tÉ™xirÉ™salınmaz lazımi tÉ™dbirlÉ™r görsün.

9.    GÉ™ncÉ™ ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ baÅŸ vermiÅŸ hadisÉ™lÉ™rlÉ™ É™laqÉ™dar yaradılmış deputat-istintaq komissiyasının arayışı “AzÉ™rbaycan” qÉ™zetindÉ™ dÉ™rc olunsun.

Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri

HeydÉ™r ƏLÄ°YEV. 

Bakı ÅŸÉ™hÉ™ri, 16 iyul 1993-cü il."
Azadmediatv.com