Prezident İlham Æliyev Ordunun bir qrup rÉ™hbÉ™r vÉ™ ÅŸÉ™xsi heyÉ™ti ilÉ™ görüşüb
AzÉ™rbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı QüvvÉ™lÉ™rin Ali BaÅŸ Komandanı İlham Æliyev iyunun 26-da Silahlı QüvvÉ™lÉ™r Günü münasibÉ™tilÉ™ “Gülüstan” Sarayında AzÉ™rbaycan Ordusunun bir qrup rÉ™hbÉ™r vÉ™ ÅŸÉ™xsi heyÉ™ti ilÉ™ görüÅŸüb.
Azadmediatv.com-un xÉ™bÉ™rinÉ™ görÉ™, Silahlı QüvvÉ™lÉ™rin Ali BaÅŸ Komandanı görüÅŸdÉ™ nitq söylÉ™yib.
Prezident İlham Æliyevin nitqi:
-Æziz hÉ™rbiçilÉ™r.
MÉ™n sizi vÉ™ bütün AzÉ™rbaycan xalqını Silahlı QüvvÉ™lÉ™r Günü münasibÉ™tilÉ™ ürÉ™kdÉ™n tÉ™brik edirÉ™m. XahiÅŸ edirÉ™m ki, görüÅŸümüzün É™vvÉ™lindÉ™ VÉ™tÉ™n müharibÉ™sindÉ™ hÉ™lak olmuÅŸ qÉ™hrÉ™man ÅŸÉ™hidlÉ™rimizin É™ziz xatirÉ™sini bir dÉ™qiqÉ™lik sükutla yad edÉ™k.
Allah bütün ÅŸÉ™hidlÉ™rimizÉ™ rÉ™hmÉ™t elÉ™sin. Æyləşin.
Biz ÅŸÉ™hidlÉ™rimizin qisasını döyüÅŸ meydanında aldıq. DÉ™fÉ™lÉ™rlÉ™ demiÅŸdim ki, bizim ÅŸÉ™hidlÉ™rimizin qanı yerdÉ™ qalmayacaq. BelÉ™ dÉ™ oldu. İkinci QarabaÄŸ müharibÉ™si AzÉ™rbaycanın tam QÉ™lÉ™bÉ™si ilÉ™ nÉ™ticÉ™lÉ™ndi.
İyunun 26-sı Silahlı QüvvÉ™lÉ™r Günüdür. Bu günü biz hÉ™r il tÉ™ntÉ™nÉ™ ilÉ™ qeyd edirdik. MüxtÉ™lif tÉ™dbirlÉ™r keçirilirdi. HÉ™r il 26 iyun tarixindÉ™ hÉ™rbçilÉ™rlÉ™ görüÅŸlÉ™r É™snasında mÉ™n deyirdim ki, gün gÉ™lÉ™cÉ™k biz öz doÄŸma torpağımıza qayıdacağıq, É™razi bütövlüyümüzü bÉ™rpa edÉ™cÉ™yik. Deyirdim ki, É™gÉ™r bu, danışıqlar yolu ilÉ™ mümkün olmayacaqsa, mÉ™sÉ™lÉ™ni hÉ™rbi yolla hÉ™ll edÉ™cÉ™yik. BelÉ™ dÉ™ oldu. Uzun illÉ™r davam edÉ™n danışıqlar heç bir nÉ™ticÉ™ vermÉ™di vÉ™ AzÉ™rbaycan öz É™razi bütövlüyünü, tarixi É™dalÉ™ti, beynÉ™lxalq hüququ döyüÅŸ meydanında tÉ™min etmiÅŸdir.
HÉ™r il bu bayramı qeyd edÉ™rkÉ™n biz özümüzÉ™ söz verirdik ki, nÉ™yin bahasına olursa-olsun doÄŸma torpaqlarımızı iÅŸÄŸalçılardan azad edÉ™cÉ™yik. Bu gün qürur hissi ilÉ™ deyÉ™ bilÉ™rÉ™m ki, biz Silahlı QüvvÉ™lÉ™r Gününü müzÉ™ffÉ™r ordu kimi, qalib xalq kimi qeyd edirik. Bu, tarixi nailiyyÉ™tdir. AzÉ™rbaycan xalqının çoxÉ™srlik tarixindÉ™ buna bÉ™nzÉ™r parlaq zÉ™fÉ™r olmamışdır. Biz bütün gücümüzü sÉ™fÉ™rbÉ™r edÉ™rÉ™k düÅŸmÉ™nÉ™ sarsıdıcı zÉ™rbÉ™lÉ™r endirib, düÅŸmÉ™ni məğlub etdik, tarixi É™dalÉ™ti vÉ™ ölkÉ™mizin É™razi bütövlüyünü bÉ™rpa etdik.
Biz bu günü yaxınlaÅŸdırmaq üçün hazırlaşırdıq. MÉ™n öz çıxışlarımda dÉ™fÉ™lÉ™rlÉ™ demiÅŸdim ki, hÉ™r gün biz bu günü yaxınlaÅŸdırmalıyıq vÉ™ yaxınlaÅŸdırırdıq. GörÉ™ndÉ™ ki, dünyada beynÉ™lxalq hüququn norma vÉ™ prinsiplÉ™ri kobudcasına pozulur, aparıcı beynÉ™lxalq təşkilatların qÉ™rar vÉ™ qÉ™tnamÉ™lÉ™rinÉ™ mÉ™hÉ™l qoyulmur, iÅŸÄŸalçı ErmÉ™nistan daha da azğınlaşır, bizim torpağımızdan çıxmaq istÉ™mir, É™lbÉ™ttÉ™, biz daha ciddi hazırlaÅŸmalı idik. Bu hazırlıq hÉ™rtÉ™rÉ™fli olmalı idi. Bu hazırlıq iÅŸlÉ™rinÉ™ biz vahid konsepsiya çÉ™rçivÉ™sindÉ™ yaxınlaşırdıq vÉ™ bunu müÉ™yyÉ™n edirdik.
ÆlbÉ™ttÉ™ ki, Birinci QarabaÄŸ müharibÉ™si bizim üçün böyük faciÉ™ idi, milli faciÉ™ idi. Eyni zamanda, bu, böyük humanitar fÉ™lakÉ™tÉ™ gÉ™tirib çıxardı. Çünki o vaxt AzÉ™rbaycan É™halisinin sayı sÉ™kkiz milyon idi, onlardan bir milyonu qaçqın vÉ™ mÉ™cburi köçkün vÉ™ziyyÉ™tindÉ™ yaÅŸamalı olmuÅŸdur. Bizim iqtisadiyyatımız demÉ™k olar ki, tamamilÉ™ dağıdılmışdı, sÉ™naye potensialı mÉ™hv edilmiÅŸdi, iqtisadi inkiÅŸaf haqqında söhbÉ™t belÉ™ getmirdi. Bu böyük humanitar fÉ™lakÉ™t, É™lbÉ™ttÉ™ ki, ölkÉ™mizi uçurum kÉ™narına qoymuÅŸdu.
AzÉ™rbaycan xalqı o ağır günlÉ™rdÉ™ müdriklik göstÉ™rÉ™rÉ™k HeydÉ™r ÆliyevÉ™ üz tutdu, onu hakimiyyÉ™tÉ™ dÉ™vÉ™t etdi. O, hakimiyyÉ™tÉ™ gÉ™lÉ™ndÉ™n sonra AzÉ™rbaycanda iÅŸlÉ™r müsbÉ™t istiqamÉ™tdÉ™ getmÉ™yÉ™ baÅŸlamışdır. O cümlÉ™dÉ™n ordu quruculuÄŸu sahÉ™sindÉ™ böyük islahatlar aparılmışdır. Nizami ordu quruculuÄŸu mÉ™hz o illÉ™rdÉ™ baÅŸlamışdır.
Bir daha demÉ™k istÉ™yirÉ™m ki, bizim hazırlığımız hÉ™rtÉ™rÉ™fli olmalı idi. Çünki biz, ilk növbÉ™dÉ™, beynÉ™lxalq müstÉ™vidÉ™ uÄŸur qazanmalı idik vÉ™ buna nail olduq. Son illÉ™r É™rzindÉ™ aparıcı beynÉ™lxalq təşkilatlar bizim mövqeyimizi dÉ™stÉ™klÉ™yÉ™n qÉ™rar vÉ™ qÉ™tnamÉ™lÉ™r qÉ™bul etmiÅŸlÉ™r. MÉ™n bu barÉ™dÉ™ müharibÉ™dÉ™n É™vvÉ™l dÉ™fÉ™lÉ™rlÉ™ öz fikirlÉ™rimi bildirirdim vÉ™ vÉ™tÉ™ndaÅŸlara bu fikri çatdırmaÄŸa çalışırdım ki, bu, münaqiÅŸÉ™nin hÉ™lli üçün É™sas amillÉ™rdÉ™n biridir. Çünki biz sübut etmÉ™li idik ki, beynÉ™lxalq hüquq bizim tÉ™rÉ™fimizdÉ™dir. Biz sübut etmÉ™li idik ki, DaÄŸlıq QarabaÄŸ É™zÉ™li AzÉ™rbaycan torpağıdır. NÉ™ üçün sübut etmÉ™li idik? Çünki ErmÉ™nistan, onun xaricdÉ™ki havadarları, ermÉ™ni lobbisi vÉ™ziyyÉ™tlÉ™ baÄŸlı tam tÉ™hrif edilmiÅŸ mÉ™nzÉ™rÉ™ ortaya qoyurdular. Æfsuslar olsun ki, ermÉ™nipÉ™rÉ™st qüvvÉ™lÉ™r, ErmÉ™nistanın xaricdÉ™ki havadarları bu saxta reallığı gerçÉ™yÉ™ çevirmÉ™yÉ™ çalışırdılar. Bizim isÉ™ imkanlarımız çox mÉ™hdud idi. Ona görÉ™ beynÉ™lxalq müstÉ™vidÉ™ real hÉ™qiqÉ™tlÉ™ri dünya ictimaiyyÉ™tinÉ™ çatdırmaq, mötÉ™bÉ™r beynÉ™lxalq təşkilatların qÉ™rarlarını qÉ™bul etdirmÉ™k bizim üçün baÅŸlıca vÉ™zifÉ™ idi. BelÉ™ dÉ™ oldu. Aparıcı beynÉ™lxalq təşkilatlar – BMT, QoÅŸulmama HÉ™rÉ™katı, İslam ÆmÉ™kdaÅŸlıq Təşkilatı, hÉ™tta daim bizÉ™ qarşı É™dalÉ™tsiz mövqe sÉ™rgilÉ™yÉ™n Avropa Parlamenti, Avropa Åžurası mÉ™cbur olub hÉ™qiqÉ™ti É™ks etdirÉ™n, bizim maraqlarımıza cavab verÉ™n qÉ™rar vÉ™ qÉ™tnamÉ™lÉ™r qÉ™bul etmiÅŸlÉ™r. Bu, mÉ™sÉ™lÉ™nin beynÉ™lxalq tÉ™rÉ™fi idi.
Eyni zamanda, biz ikitÉ™rÉ™fli formatda É™laqÉ™lÉ™rimizi güclÉ™ndirmÉ™li idik. Baxın, görün, son illÉ™r É™rzindÉ™ bizim dostlarımızın sayı nÉ™ qÉ™dÉ™r artıb. Bu gün AzÉ™rbaycanla daha yaxın É™laqÉ™lÉ™r qurmaq istÉ™yÉ™n ölkÉ™lÉ™rin sayı durmadan artır vÉ™ İkinci QarabaÄŸ müharibÉ™si onu bir daha göstÉ™rdi. ErmÉ™nistan demÉ™k olar ki, tamamilÉ™ tÉ™crid edilmiÅŸ vÉ™ziyyÉ™tdÉ™ idi. BÉ™zi ermÉ™nipÉ™rÉ™st xarici dairÉ™lÉ™rin çıxışlarını, bÉ™yanatlarını mÉ™n indi kÉ™nara qoyuram. Amma bizim yorulmaz fÉ™aliyyÉ™timiz nÉ™ticÉ™sindÉ™ bütövlükdÉ™ dünyada bu müharibÉ™ ilÉ™ baÄŸlı artıq tam konkret vÉ™ hÉ™qiqÉ™ti É™ks etdirÉ™n tÉ™sÉ™vvür var idi. O cümlÉ™dÉ™n ikitÉ™rÉ™fli formatda bir çox ölkÉ™lÉ™rlÉ™ bÉ™rabÉ™rhüquqlu vÉ™ qarşılıqlı maraqlar üzÉ™rindÉ™ qurduÄŸumuz münasibÉ™tlÉ™r bizim gücümüzü artırırdı. QardaÅŸ ölkÉ™lÉ™r - TürkiyÉ™ baÅŸda olmaqla Pakistan vÉ™ Æfqanıstan, eyni zamanda, İslam ÆmÉ™kdaÅŸlıq Təşkilatı, QoÅŸulmama HÉ™rÉ™katı vÉ™ digÉ™r ölkÉ™lÉ™r müharibÉ™nin ilk saatlarından bizÉ™ öz dÉ™stÉ™yini göstÉ™rirdi. Bu, É™yani ÅŸÉ™kildÉ™ onu göstÉ™rir ki, bizim nÉ™ qÉ™dÉ™r güclü beynÉ™lxalq dÉ™stÉ™yimiz vardır. ErmÉ™nistanı kim dÉ™stÉ™klÉ™di? Biz onu yaxşı bilirik vÉ™ o ölkÉ™lÉ™rin adlarını bugünkü mÉ™rasimdÉ™ çÉ™kmÉ™k yersizdir. Ancaq o bÉ™yanatlar nÉ™yi dÉ™yiÅŸdi? Heç nÉ™yi. Çünki biz ortalığa beynÉ™lxalq hüquq qoymuÅŸuq, É™dalÉ™t qoymuÅŸuq, güc qoymuÅŸuq.
MÉ™n dÉ™fÉ™lÉ™rlÉ™ deyirdim ki, beynÉ™lxalq hüquq normaları iÅŸlÉ™mir. DÉ™fÉ™lÉ™rlÉ™ deyirdim ki, böyük dövlÉ™tlÉ™r onlara sÉ™rf edÉ™n qÉ™rarları icra edirlÉ™r, sÉ™rf etmÉ™yÉ™n qÉ™rarları icra etmirlÉ™r. Æks tÉ™qdirdÉ™ BMT TÉ™hlükÉ™sizlik Åžurası tÉ™rÉ™findÉ™n qÉ™bul olunmuÅŸ vÉ™ ermÉ™ni silahlı qüvvÉ™lÉ™rinin torpaqlarımızdan dÉ™rhal çıxarılmasını tÉ™lÉ™b edÉ™n qÉ™tnamÉ™lÉ™r 30 il É™rzindÉ™ kağız üzÉ™rindÉ™ qalmazdı. Biz gördük ki, beynÉ™lxalq hüquq normaları elÉ™ bil kiçik ölkÉ™lÉ™r, orta sÉ™viyyÉ™li, gücü o qÉ™dÉ™r olmayan ölkÉ™lÉ™r üçün yazılıb. Böyük ölkÉ™lÉ™r buna mÉ™hÉ™l qoymaya bilÉ™rlÉ™r vÉ™ heç bir icra mexanizmi yoxdur. ÆlbÉ™ttÉ™ ki, güc amili ön plana çıxmışdı. MüharibÉ™dÉ™n bir neçÉ™ il É™vvÉ™l mÉ™n bunu öz çıxışlarımda açıq deyirdim: biz güc toplamalıyıq vÉ™ bu mÉ™sÉ™lÉ™ güc hesabına öz hÉ™llini tapacaq.
Bununla paralel olaraq biz iqtisadi güc toplamalı idik. Bizim hazırlıq iÅŸlÉ™rimizdÉ™ bu amil deyÉ™ bilÉ™rÉ™m ki, aparıcı rol oynamışdır. Çünki açıq-aydın dÉ™rk edirdik ki, iqtisadi müstÉ™qillik olmasa, biz istÉ™diyimizÉ™ nail ola bilmÉ™rik. Çünki biz 1990-cı illÉ™rin É™vvÉ™llÉ™rini yaxşı xatırlayırıq. Bizim vÉ™saitimiz yox idi, xÉ™zinÉ™ boÅŸ idi, inflyasiya min faiz sÉ™viyyÉ™sindÉ™ idi, kütlÉ™vi iÅŸsizlik vÉ™ sÉ™falÉ™t hökm sürürdü, biz iqtisadi cÉ™hÉ™tdÉ™n asılı vÉ™ziyyÉ™tdÉ™ idik. Ona görÉ™ iqtisadi müstÉ™qillik É™ldÉ™ etmÉ™k Prezident kimi mÉ™nim baÅŸlıca vÉ™zifÉ™lÉ™rimdÉ™n biri idi vÉ™ biz bunu artıq neçÉ™ ildir ki, tÉ™min etmiÅŸik. Bu gün heç kimdÉ™n asılı deyilik. Bu gün iqtisadi göstÉ™ricilÉ™rÉ™ görÉ™ AzÉ™rbaycan dünyada aparıcı yerlÉ™rdÉ™dir. TÉ™kcÉ™ onu demÉ™k kifayÉ™tdir ki, bu gün inkiÅŸaf etmiÅŸ ölkÉ™lÉ™rdÉ™ xarici borc o ölkÉ™lÉ™rin ümumi daxili mÉ™hsulundan daha çoxdur. Amma AzÉ™rbaycanda xarici borc ümumi daxili mÉ™hsulun heç 20 faizini təşkil etmir. Bundan É™lavÉ™, bizim valyuta ehtiyatlarımız xarici borcumuzu 6 dÉ™fÉ™ üstÉ™lÉ™yir. Ona görÉ™ iqtisadi müstÉ™qilliyi É™ldÉ™ etmÉ™k, özü dÉ™ çÉ™tin geosiyasi vÉ™ziyyÉ™tdÉ™ vÉ™ o qÉ™dÉ™r dÉ™ böyük maliyyÉ™ resursumuz olmayan dövrdÉ™ É™sl siyasi mÉ™harÉ™t vÉ™ uzaqgörÉ™nlik tÉ™lÉ™b edirdi vÉ™ biz buna nail olduq. AzÉ™rbaycan artıq neçÉ™ ildir ki, heç kimdÉ™n asılı deyil. ÆksinÉ™, AzÉ™rbaycan özü kömÉ™k göstÉ™rir, AzÉ™rbaycan donor ölkÉ™dir, pandemiya dövründÉ™ 30-dan çox ölkÉ™yÉ™ kömÉ™k göstÉ™rib vÉ™ bu ölkÉ™lÉ™r bizim dost ölkÉ™lÉ™rimizdir. Onlar da öz növbÉ™sindÉ™ bizi dÉ™stÉ™klÉ™yirlÉ™r.
Onu da bildirmÉ™liyÉ™m ki, müharibÉ™ dövründÉ™ bÉ™zi ölkÉ™lÉ™r, BMT TÉ™hlükÉ™sizlik Åžurasının üzvlÉ™ri BMT TÉ™hlükÉ™sizlik Åžurasında bizim É™leyhimizÉ™ bÉ™zi təşəbbüslÉ™r irÉ™li sürmüÅŸdülÉ™r vÉ™ o təşəbbüslÉ™rin çox mÉ™nfi fÉ™sadları ola bilÉ™rdi. Bu, bir daha AzÉ™rbaycana qarşı É™dalÉ™tsizliyin növbÉ™ti tÉ™zahürü idi. Çünki biz öz torpağımızda vuruÅŸurduq, öz É™razi bütövlüyümüzü bÉ™rpa edirdik. Bizim iÅŸimiz haqq iÅŸi idi. Buna baxmayaraq, ermÉ™nipÉ™rÉ™st dairÉ™lÉ™r vÉ™ ölkÉ™lÉ™r bizÉ™ qarşı tamamilÉ™ reallığı É™ks etdirmÉ™yÉ™n qÉ™tnamÉ™ qÉ™bul etdirmÉ™yÉ™ çalışırdılar. Kim bizi müdafiÉ™ etdi? BMT TÉ™hlükÉ™sizlik Åžurasında tÉ™msil olunan QoÅŸulmama HÉ™rÉ™katına üzv ölkÉ™lÉ™r. Onlar bizi müdafiÉ™ etdi vÉ™ biz onlara minnÉ™tdarıq. MÉ™hz onların sÉ™yi nÉ™ticÉ™sindÉ™ anti-AzÉ™rbaycan bÉ™yanat qÉ™bul edilmÉ™di. Biz buna nÉ™yin hesabına nail olmuÅŸuq?! ÆlbÉ™ttÉ™ ki, diplomatiya, siyasi É™laqÉ™lÉ™r vÉ™ iqtisadi imkanlar hesabına. Biz son illÉ™r É™rzindÉ™ o qÉ™dÉ™r ölkÉ™yÉ™ kömÉ™k göstÉ™rmiÅŸik vÉ™ bu kömÉ™yi davam etdiririk. ÆlbÉ™ttÉ™, bu, hÉ™min ölkÉ™lÉ™rin yaddaşında daim qalacaq. BizÉ™ lazım olan anda biz bu dÉ™stÉ™yi görmüÅŸük vÉ™ bu, bizÉ™ kömÉ™k etdi. Ona görÉ™ beynÉ™lxalq müstÉ™vidÉ™ hazırlıqla bÉ™rabÉ™r, iqtisadi sahÉ™dÉ™ dÉ™ hazırlıq gedirdi. TÉ™bii ki, hÉ™rbi sahÉ™dÉ™ dÉ™ çoxÅŸaxÉ™li hazırlıq gedirdi. Ordumuzun silah-sursatla tÉ™chiz edilmÉ™si, - biz buna nail olduq, - hÉ™m dÉ™ İkinci QarabaÄŸ müharibÉ™si bizim imkanlarımızı bütün dünyaya göstÉ™rdi. HÉ™tta bu gün mÉ™nÉ™ verilÉ™n mÉ™lumata görÉ™, bÉ™zi aparıcı QÉ™rb mÉ™tbu orqanlarında, analitik dÉ™rgilÉ™rdÉ™ belÉ™ bir fikir ortalığa atılıb ki, hÉ™tta dünyanın aparıcı ölkÉ™si bizim qarşımızda olsaydı, onların da bizim qabağımızda heç bir ÅŸansı olmayacaqdı. YÉ™ni, bu, onu göstÉ™rir ki, bu gün AzÉ™rbaycan Ordusu dünya miqyasında güclü ordular sırasındadır. MÉ™n bunu dÉ™fÉ™lÉ™rlÉ™ deyirdim, hÉ™rbçilÉ™rlÉ™ görüÅŸlÉ™r É™snasında, digÉ™r tÉ™dbirlÉ™rdÉ™ deyirdim, bu gün biz elÉ™ bir güclü ordu yaratmışıq ki, istÉ™nilÉ™n vÉ™zifÉ™ni icra edÉ™ bilÉ™rik. Ona görÉ™ ordumuzun müasir texnika ilÉ™ tÉ™chizatı, müntÉ™zÉ™m olaraq keçirilmiÅŸ tÉ™limlÉ™r, ordumuzun döyüÅŸ potensialının güclÉ™ndirilmÉ™si, hÉ™rbi sÉ™nayenin yaradılması vÉ™ idxaldan müÉ™yyÉ™n dÉ™rÉ™cÉ™dÉ™ asılılığın azaldılması - bütün bunlar mÉ™qsÉ™dyönlü ÅŸÉ™kildÉ™ apardığımız siyasÉ™tin tÉ™rkib hissÉ™si idi.
Bütün baÅŸqa sahÉ™lÉ™rdÉ™ hazırlıq gedirdi. Bizim texniki imkanlarımız böyük dÉ™rÉ™cÉ™dÉ™ artmışdır vÉ™ İkinci QarabaÄŸ müharibÉ™sindÉ™ biz bunu bir daha nümayiÅŸ etdirdik. NümayiÅŸ etdirdik ki, istÉ™nilÉ™n mÉ™sÉ™lÉ™ öz hÉ™llini tapa bilÉ™r. Biz bizdÉ™ mövcud olan texnikanı sÉ™fÉ™rbÉ™r etmiÅŸik vÉ™ bu gün postmüharibÉ™ dövründÉ™ bu imkanlardan istifadÉ™ edirik.
Biz indi böyük quruculuq iÅŸlÉ™rinÉ™ start vermiÅŸik. Baxın, müharibÉ™dÉ™n cÉ™mi 7 ay keçib, nÉ™ qÉ™dÉ™r böyük iÅŸlÉ™r görmüÅŸük. ÆgÉ™r bizdÉ™ bu hazırlıq olmasaydı, biz bunu edÉ™ bilmÉ™zdik. İndi nÉ™ qÉ™dÉ™r vÉ™saitin olursa-olsun, É™gÉ™r sÉ™nin texniki imkanın yoxdursa, kadr potensialın yoxdursa, infrastruktur layihÉ™lÉ™ri vaxtında icra edilmÉ™yibsÉ™, bunların heç yüzdÉ™birini edÉ™ bilmÉ™zsÉ™n. Amma bu gün misli görünmÉ™miÅŸ bÉ™rpa iÅŸlÉ™ri aparılır. NÉ™yin hesabına? MÉ™hz hazırlıq hesabına. Ona görÉ™ biz güclü dövlÉ™t yaratmışıq, mÉ™n son illÉ™rdÉ™ dÉ™fÉ™lÉ™rlÉ™ demiÅŸdim vÉ™ bax, hÉ™yat mÉ™nim sözümü tÉ™sdiqlÉ™di ki, bugünkü AzÉ™rbaycan bütün tarix boyunca É™n qüdrÉ™tli AzÉ™rbaycandır vÉ™ heç vaxt, çoxÉ™srlik tarixindÉ™ heç vaxt AzÉ™rbaycan indiki qÉ™dÉ™r güclü olmamışdır.
Bizim hazırlıq iÅŸlÉ™rinin aparılmasında É™sas amil xalq-iqtidar birliyi olmuÅŸdur. Çünki bizim siyasÉ™timiz xalq tÉ™rÉ™findÉ™n dÉ™stÉ™klÉ™nir, bizim siyasÉ™timizÉ™ böyük inam var. MüharibÉ™ vÉ™ onun nÉ™ticÉ™lÉ™ri bir daha AzÉ™rbaycan xalqını É™min etdi ki, bu inamı bizÉ™ AzÉ™rbaycan xalqı bÉ™xÅŸ etmiÅŸdir. Çünki nÉ™yi demiÅŸiksÉ™, onu da etmiÅŸik. Biz “nÉ™yi nÉ™ vaxt, necÉ™ etmÉ™k lazımdır bilirik” deyÉ™ndÉ™, mÉ™hz bunu nÉ™zÉ™rdÉ™ tuturduq.
Biz ErmÉ™nistana ÅŸans vermiÅŸdik vÉ™ danışıqlarda iÅŸtirakımız, - mÉ™n bunu É™vvÉ™llÉ™r dÉ™ demiÅŸÉ™m, - bizim É™n böyük güzəştimiz ola bilÉ™rdi. Ærazi bütövlüyü mÉ™sÉ™lÉ™lÉ™rindÉ™ hÉ™r hansı bir güzəştdÉ™n söhbÉ™t gedÉ™ bilmÉ™zdi vÉ™ bu mövqe bÉ™llidir. MÉ™n bunu AzÉ™rbaycan xalqına dÉ™fÉ™lÉ™rlÉ™ çatdırmışdım ki, AzÉ™rbaycanın É™razi bütövlüyü danışıqlar mövzusu deyil vÉ™ heç vaxt olmayacaq. DaÄŸlıq QarabaÄŸ AzÉ™rbaycan torpağıdır vÉ™ biz É™razi bütövlüyümüzü tam bÉ™rpa etmÉ™liyik vÉ™ bu mövqe xalq tÉ™rÉ™findÉ™n dÉ™stÉ™klÉ™nirdi. Çünki bunun baÅŸqa variantı ola bilmÉ™zdi. Danışıqlarda iÅŸtirakımız ErmÉ™nistana ÅŸans verirdi ki, bu mÉ™sÉ™lÉ™ qan tökülmÉ™dÉ™n öz hÉ™llini tapsın. Ancaq ErmÉ™nistan yÉ™qin ki, bunu baÅŸqa cür yozurdu. BÉ™lkÉ™ dÉ™ hesab edirdi ki, biz tÉ™rÉ™ddüd edirik. BÉ™lkÉ™ dÉ™ hesab edirdi ki, biz öz É™razi bütövlüyümüzü bÉ™rpa etmÉ™yÉ™cÉ™yik. BÉ™lkÉ™ dÉ™ hesab edirdi ki, biz bu vÉ™ziyyÉ™tlÉ™ barışa bilÉ™rik. Halbuki, mÉ™n dÉ™fÉ™lÉ™rlÉ™ demiÅŸdim ki, biz heç vaxt bu vÉ™ziyyÉ™tlÉ™ barışmayacağıq, nÉ™yin bahasına olursa-olsun öz É™razi bütövlüyümüzü bÉ™rpa edÉ™cÉ™yik.
ErmÉ™nistanın danışıqlar prosesindÉ™ sÉ™rgilÉ™diyi riyakar mövqe deyÉ™ bilÉ™rÉ™m ki, vasitÉ™çilÉ™ri dÉ™ artıq bezdirmiÅŸdi. Çünki ErmÉ™nistan vÉ™ onun rÉ™hbÉ™rliyi beynÉ™lxalq vasitÉ™çilÉ™ri dÉ™ aldatmaÄŸa çalışırdı. ElÉ™ ÅŸÉ™rtlÉ™r qoyurdu ki, bÉ™ri baÅŸdan hÉ™r kÉ™s bilirdi, bu ÅŸÉ™rtlÉ™r qÉ™buledilmÉ™zdir. MÉ™n demiÅŸdim, heç vaxt imkan verÉ™ bilmÉ™rik ki, bizim tarixi torpağımızda ikinci ermÉ™ni dövlÉ™ti yaradılsın. Birinci ermÉ™ni dövlÉ™ti bizim tarixi torpağımızda yaradılıb. Bunu indi bütün dünya bilir, tarixçilÉ™r bilir. Deyirdim ki, É™gÉ™r kimsÉ™ ermÉ™nilÉ™r üçün ikinci dövlÉ™t yaratmaq istÉ™yirsÉ™, bunu öz É™razisindÉ™ yaratsın, AzÉ™rbaycanın É™razisindÉ™ yox. Bu mövqe tarixi É™dalÉ™tÉ™ É™saslanırdı, biz bunu bÉ™yan edirdik vÉ™ ErmÉ™nistana ÅŸans verirdik. Ancaq onlar bu ÅŸansdan istifadÉ™ etmÉ™dilÉ™r.
2016-cı ilin Aprel döyüÅŸlÉ™ri onlara vurulan ciddi zÉ™rbÉ™ idi. Düzdür, ondan sonra onlar bÉ™yan etmÉ™yÉ™ çalışırdılar ki, guya Aprel döyüÅŸlÉ™rindÉ™ qalib gÉ™ldilÉ™r. MÉ™n isÉ™ o vaxt sual verirdim ki, biz onların qazdıqları sÉ™ngÉ™rlÉ™rdÉ™ oturmuÅŸuq, biz onların tutduqları yüksÉ™kliklÉ™ri É™lÉ™ keçirmiÅŸik. NecÉ™ ola bilÉ™r ki, onlar qalib gÉ™ldilÉ™r? YÉ™ni, bu, növbÉ™ti yalanın tÉ™zahürü idi. Eyni zamanda, Aprel döyüÅŸlÉ™rindÉ™n sonra ErmÉ™nistanın müdafiÉ™ naziri biabırcasına vÉ™zifÉ™sindÉ™n qovuldu. Bir çox generallar vÉ™zifÉ™lÉ™rindÉ™n qovuldular. ÆgÉ™r onlar qalib gÉ™lmiÅŸdilÉ™rsÉ™, nÉ™ üçün bu insanlar öz vÉ™zifÉ™lÉ™rindÉ™n qovulmuÅŸdular? Biz Aprel döyüÅŸlÉ™rindÉ™n sonra “Böyük Qayıdış”ın ilk tÉ™zahürü olan Cocuq MÉ™rcanlı kÉ™ndini bÉ™rpa etdik. Cocuq MÉ™rcanlı kÉ™ndindÉ™ ÅžuÅŸa mÉ™scidinin bÉ™nzÉ™rini inÅŸa edÉ™rkÉ™n vÉ™ onu açarkÉ™n mÉ™n deyirdim ki, gün gÉ™lÉ™cÉ™k, biz ÅžuÅŸada bax bu GövhÉ™raÄŸa mÉ™scidini bÉ™rpa edÉ™cÉ™yik.
Aprel döyüÅŸlÉ™ri ErmÉ™nistana dÉ™rs olmadı. Ondan iki il sonra Naxçıvan É™mÉ™liyyatı nÉ™ticÉ™sindÉ™ biz böyük É™razini götürmüÅŸdük vÉ™ gücümüzü, peÅŸÉ™karlığımızı bir daha göstÉ™rmiÅŸdik. O da dÉ™rs olmadı. NÉ™hayÉ™t, İkinci QarabaÄŸ müharibÉ™si elÉ™ dÉ™rs oldu ki, onlar bu dÉ™rsi É™bÉ™di yadda saxlayacaqlar. İkinci QarabaÄŸ müharibÉ™si bizim ÅŸanlı tariximizdir. Bu tarix AzÉ™rbaycan xalqının ürÉ™yindÉ™ É™bÉ™di yaÅŸayacaq. Bu, É™dalÉ™tin tÉ™ntÉ™nÉ™si idi. Bu, qürurun tÉ™ntÉ™nÉ™si idi, milli lÉ™yaqÉ™tin tÉ™ntÉ™nÉ™si idi, AzÉ™rbaycan xalqının É™yilmÉ™z ruhunun tÉ™ntÉ™nÉ™si idi. Biz bütün gücümüzü sÉ™fÉ™rbÉ™r edib bu müharibÉ™dÉ™ QÉ™lÉ™bÉ™ qazanaraq düÅŸmÉ™ni torpaqlarımızdan qovduq. DüÅŸmÉ™ni elÉ™ rÉ™zil vÉ™ziyyÉ™tÉ™ qoyduq ki, onlar bizim qabağımızda diz çökdülÉ™r, aÄŸ bayraq qaldırdılar vÉ™ mÉ™cbur olub kapitulyasiya aktına imza atdılar. Halbuki, müharibÉ™ dövründÉ™ mÉ™n dÉ™fÉ™lÉ™rlÉ™ öz çıxışlarımda vÉ™ müsahibÉ™lÉ™rimdÉ™ deyirdim ki, biz dayanmaÄŸa hazırıq. MÉ™n Prezident kimi bÉ™yan edirÉ™m, ErmÉ™nistan rÉ™hbÉ™ri ÅŸÉ™xsÉ™n bizÉ™ tarix versin, nÉ™ vaxt bizim torpaqlarımızdan ermÉ™ni hÉ™rbi birləşmÉ™lÉ™ri çıxır, o tarixi bizÉ™ versin vÉ™ biz müharibÉ™ni dayandırırıq. Ancaq ErmÉ™nistan tÉ™rÉ™fi yenÉ™ dÉ™ bu ÅŸansı itirdi. MüharibÉ™ nÉ™ticÉ™sindÉ™ ErmÉ™nistan ordusu mÉ™hv edilib. MÉ™n bu rÉ™qÉ™mlÉ™ri sÉ™slÉ™ndirmiÅŸdim, siz yaxşı bilirsiniz. Siz ErmÉ™nistan ordusunu mÉ™hv etmisiniz, ErmÉ™nistan ordusu yoxdur -336 tank mÉ™hv edilib, ya da ki, qÉ™nimÉ™t kimi götürülüb. SÉ™kkiz S300 qurÄŸusu mÉ™hv edilib, onların hava hücumuna qarşı digÉ™r qurÄŸuları mÉ™hv edilib, artilleriya qurÄŸuları. YÉ™ni, ErmÉ™nistan ordusu yoxdur. MüharibÉ™ dövründÉ™, - artıq bu da sirr deyil, - vasitÉ™çilÉ™r ErmÉ™nistana xÉ™bÉ™r göndÉ™rmiÅŸdilÉ™r ki, dayanmaq lazımdır, tarix verin AzÉ™rbaycana. Ancaq onlar bundan da imtina etdilÉ™r. Biz ÅžuÅŸanı iÅŸÄŸalçılardan azad edÉ™ndÉ™n sonra mÉ™cbur olub noyabrın 9-dan 10-na keçÉ™n gecÉ™ kapitulyasiya aktına imza atdılar.
Biz güclü iradÉ™ göstÉ™rdik, cÉ™sarÉ™t göstÉ™rdik, milli ruh nümayiÅŸ etdirdik vÉ™ istÉ™diyimizÉ™ nail olduq. Bir daha demÉ™k istÉ™yirÉ™m ki, İkinci QarabaÄŸ müharibÉ™si ÅŸanlı tarix kimi, ÅŸanlı qÉ™lÉ™bÉ™ kimi AzÉ™rbaycan tarixinÉ™ qızıl hÉ™rflÉ™rlÉ™ É™bÉ™di yazılıb. AzÉ™rbaycan bundan sonra müzÉ™ffÉ™r ölkÉ™ kimi yaÅŸayacaq, ErmÉ™nistan bundan sonra məğlub edilmiÅŸ ölkÉ™ kimi yaÅŸayacaq.
DeyÉ™ bilÉ™rÉ™m ki, İkinci QarabaÄŸ müharibÉ™si qaçılmaz idi. Bunu hÉ™r kÉ™s bilirdi. AzÉ™rbaycan ictimaiyyÉ™ti dÉ™ bilirdi, beynÉ™lxalq vasitÉ™çilÉ™r dÉ™ bilirdi, biz dÉ™ bilirdik. SadÉ™cÉ™ olaraq, ümidlÉ™r var idi ki, ErmÉ™nistan rÉ™hbÉ™rliyindÉ™ heç olmasa özünüqoruma instinkti özünü büruzÉ™ versin vÉ™ onlar öz xoÅŸları ilÉ™ bizim torpaqlarımızdan çıxsınlar. ÆgÉ™r bu olsaydı, müharibÉ™yÉ™ ehtiyac qalmazdı. Biz müharibÉ™ istÉ™mirdik vÉ™ bu gün dÉ™ istÉ™mirik. Hesab edirÉ™m ki, müharibÉ™ riskini sıfra endirmÉ™k üçün bölgÉ™mizdÉ™, CÉ™nubi Qafqazda müxtÉ™lif təşəbbüslÉ™r irÉ™li sürülmÉ™lidir. Biz buna hazırıq. BizÉ™ müharibÉ™ lazım deyil. Biz istÉ™diyimizÉ™ nail olmuÅŸuq vÉ™ bizim üçün indi yeni dövr - quruculuq dövrü, torpaqlarımızın bÉ™rpası dövrü baÅŸlanmışdır.
Ancaq bu, ErmÉ™nistan üçün dÉ™rs olmalıdır. Çünki onlar nÉ™hayÉ™t baÅŸa düÅŸmÉ™lidirlÉ™r ki, bizÉ™ qarşı olan bu düÅŸmÉ™nçilik onlara çox baha baÅŸa gÉ™ldi. Onlar nÉ™ É™ldÉ™ etdilÉ™r? Heç nÉ™. Baxın, görün, 30 il É™rzindÉ™ müstÉ™qil dövlÉ™t qura bilmÉ™dilÉ™r. Bu gün ErmÉ™nistan müstÉ™qil dövlÉ™t sayıla bilmÉ™z. Onun nÉ™yi müstÉ™qildir, É™gÉ™r xarici dairÉ™lÉ™rdÉ™n tam asılıdırsa. Xarici hÉ™rbi yardımdan tam asılıdır. XaricdÉ™n gÉ™lÉ™n siyasi sifariÅŸlÉ™rdÉ™n tam asılıdır. Onların 30 il vaxtı var idi, nÉ™yÉ™ görÉ™ müstÉ™qil ölkÉ™ qura bilmÉ™dilÉ™r? İşğala görÉ™. Bu iÅŸÄŸal onları bu günÉ™ saldı. Bu düÅŸmÉ™nçilik, AzÉ™rbaycan xalqına nifrÉ™t onları bu günÉ™ saldı vÉ™ É™dalÉ™t özünü göstÉ™rdi. BÉ™zÉ™n hÉ™r birimiz müxtÉ™lif situasiyalarda fikirləşirik ki, É™dalÉ™t yoxdur, É™dalÉ™t niyÉ™ bÉ™rqÉ™rar olunmur? SadÉ™cÉ™ olaraq, dözümlü olmaq lazımdır. Düzgün vaxtı gözlÉ™mÉ™k lazımdır vÉ™ mÉ™qsÉ™dÉ™ çatmaq üçün hÉ™r gün çalışmaq lazımdır. HÉ™r gün biz bu günü yaxınlaÅŸdırırdıq. QarabaÄŸ mÉ™sÉ™lÉ™si Prezident kimi hÉ™r gün mÉ™nim gündÉ™liyimdÉ™ birinci mÉ™sÉ™lÉ™ idi. HÉ™r gün. HÉ™r gün fikirləşirdim ki, bu QÉ™lÉ™bÉ™ni É™ldÉ™ etmÉ™k, torpaqlarımızı azad etmÉ™k üçün É™lavÉ™ nÉ™ etmÉ™k lazımdır. Biz bunu nümayiÅŸ etdirdik.
İndi ErmÉ™nistandan asılıdır. Onların davranışı vÉ™ regional mÉ™sÉ™lÉ™lÉ™rÉ™ yanaÅŸması necÉ™ olacaq. HÉ™r halda, biz ErmÉ™nistansız da bölgÉ™dÉ™ istÉ™diyimizÉ™ nail ola bilmiÅŸik. Bütün kommunikasiyaları çÉ™kmiÅŸik, enerji xÉ™tlÉ™rimizi çÉ™kmiÅŸik, dÉ™mir yollarını, bütün nÉ™qliyyat layihÉ™lÉ™rini bizim digÉ™r qonÅŸularımızla icra etmiÅŸik. ÆgÉ™r ErmÉ™nistan bu prosesÉ™ qoÅŸulmaq istÉ™yirsÉ™, hÉ™lÉ™ xahiÅŸ etmÉ™lidir öz qonÅŸularından.
BilmÉ™lidir ki, biz heç nÉ™yi unutmamışıq. Biz bunu unuda bilmÉ™rik. Biz ÅŸÉ™hidlÉ™rimizi unuda bilmÉ™rik, Xocalı qurbanlarını unuda bilmÉ™rik, dağılmış ÅŸÉ™hÉ™rlÉ™rimizi unuda bilmÉ™rik. Dağılmış qÉ™birlÉ™ri, tÉ™hqir edilmiÅŸ mÉ™scidlÉ™ri biz necÉ™ unuda bilÉ™rik? Biz heç vaxt unutmamalıyıq. AzÉ™rbaycan xalqı bunu öz yaddaşında daim saxlamalıdır. ErmÉ™nistan rÉ™hbÉ™rliyi, ermÉ™ni siyasi-ictimai vÉ™ dini xadimlÉ™ri öz ideologiyasını, öz siyasÉ™tini É™sassız iddialar üzÉ™rindÉ™ qurmuÅŸdular. İkinci QarabaÄŸ müharibÉ™sindÉ™n sonra bu gün onlar artıq düÅŸmÉ™nçiliyi ölkÉ™ daxilindÉ™ bir-birinÉ™ qarşı istiqamÉ™tlÉ™ndirirlÉ™r. Baxın, ErmÉ™nistanın informasiya mÉ™kanında nÉ™ qÉ™dÉ™r çirkin proseslÉ™r gedir. Bir-birini nÉ™ qÉ™dÉ™r tÉ™hqir edirlÉ™r, hÉ™dÉ™lÉ™yirlÉ™r. NÉ™yÉ™ görÉ™? Çünki onlar É™srlÉ™r boyu gÉ™nc nÉ™sli düÅŸmÉ™nçilik ruhunda böyütmüÅŸdülÉ™r. DüÅŸmÉ™nçilik, nifrÉ™t toxumları sÉ™pmiÅŸdilÉ™r vÉ™ bu da onların iflasına gÉ™tirib çıxardı. Ona görÉ™ biz heç nÉ™yi unutmayacağıq.
Ancaq biz artıq Birinci vÉ™ İkinci QarabaÄŸ müharibÉ™lÉ™rinin ÅŸÉ™hidlÉ™rinin qanını aldıq vÉ™ qisasımızı döyüÅŸ meydanında aldıq. Amma bununla bÉ™rabÉ™r, ErmÉ™nistan dÉ™rk etmÉ™lidir ki, AzÉ™rbaycan bundan sonra da güclÉ™nÉ™cÉ™k vÉ™ bu, ÅŸübhÉ™sizdir. O cümlÉ™dÉ™n bizim hÉ™rbi gücümüz artacaq. MüharibÉ™dÉ™n sonra artıq müvafiq göstÉ™riÅŸlÉ™r verildi, yeni kontraktlar imzalandı, yeni silahların, texnikanın, müasir texnologiyaların É™sasında texnikanın alınması prosesi baÅŸlamışdır. Silahlı QüvvÉ™lÉ™rimizin struktur islahatları tÉ™sdiqlÉ™ndi. DeyÉ™ bilÉ™rÉ™m ki, Silahlı QüvvÉ™lÉ™rimizin, Ordumuzun say tÉ™rkibi artırılacaq. Biz İkinci QarabaÄŸ müharibÉ™sinin nÉ™ticÉ™lÉ™rini vÉ™ gediÅŸatını düzgün tÉ™hlil edÉ™rÉ™k, É™lbÉ™ttÉ™ ki, öz hÉ™rbi gücümüzü artıracağıq. ErmÉ™nistanın isÉ™, É™gÉ™r onlar yenÉ™ dÉ™ bizÉ™ qarşı düÅŸmÉ™nçilik siyasÉ™tindÉ™n É™l çÉ™kmÉ™sÉ™lÉ™r, nÉ™inki hÉ™rbi gücünü, nÉ™inki dağılmış, mÉ™hv edilmiÅŸ ordusunu bÉ™rpa etmÉ™k imkanı olmayacaq, eyni zamanda, iqtisadi fÉ™allığı bÉ™rpa etmÉ™k imkanları da çox mÉ™hduddur. Ona görÉ™ biz güclÉ™nÉ™cÉ™yik.
ErmÉ™nistanın inkiÅŸafı üçün dÉ™ yeganÉ™ yol var - öz qonÅŸuları ilÉ™ normal münasibÉ™tlÉ™r qurmaq vÉ™ É™razi iddialarından É™l çÉ™kmÉ™k, DaÄŸlıq QarabaÄŸ sözünü ümumiyyÉ™tlÉ™ iÅŸlÉ™tmÉ™mÉ™k. Çünki DaÄŸlıq QarabaÄŸ adlı É™razi vahidi yoxdur, DaÄŸlıq QarabaÄŸ münaqiÅŸÉ™si anlayışı yoxdur. MÉ™n bunu dÉ™fÉ™lÉ™rlÉ™ demiÅŸÉ™m vÉ™ bir daha demÉ™k istÉ™yirÉ™m ki, DaÄŸlıq QarabaÄŸ münaqiÅŸÉ™si hÉ™ll olunub, ErmÉ™nistan da bunu belÉ™ qÉ™bul etmÉ™lidir vÉ™ bizimlÉ™ sÉ™rhÉ™dlÉ™rin müÉ™yyÉ™n edilmÉ™si istiqamÉ™tindÉ™ iÅŸ aparmalıdır. Delimitasiya üzrÉ™ iÅŸçi qrup yaradılmalıdır. Sülh müqavilÉ™sinÉ™ hazırlıq iÅŸlÉ™ri getmÉ™lidir. Biz bunu bÉ™yan edirik. Biz qalib ölkÉ™yik. ErmÉ™nistanı mÉ™hv etmiÅŸik, siz yaxşı bilirsiniz hansı çÉ™tin ÅŸÉ™rait É™sasında. Onlar 30 il istehkamlar, 6 müdafiÉ™ xÉ™tti qurmuÅŸdular. O bölgÉ™nin tÉ™bii relyefi onlar üçün çox É™lveriÅŸli idi. Biz qÉ™hrÉ™man övladlarımızın canı-qanı bahasına, qÉ™hrÉ™manlığı bahasına bu torpaqları azad etmiÅŸik. ÖlümÉ™ gedirdi bizim gÉ™nclÉ™rimiz, É™sgÉ™rlÉ™rimiz, zabitlÉ™rimiz. HÉ™r kÉ™s bunu deyirdi - öldü var, döndü yoxdur. Biz belÉ™ çÉ™tin ÅŸÉ™raitdÉ™ qÉ™lÉ™bÉ™ qazanmışıq. Ona görÉ™ ErmÉ™nistan tam dÉ™rk etmÉ™lidir ki, biz istÉ™nilÉ™n hÉ™rbi vÉ™zifÉ™ni icra edÉ™ bilÉ™rik vÉ™ heç kim bizi dayandıra bilmÉ™z. Onlar bilmÉ™lidirlÉ™r ki, dÉ™mir yumruq yerindÉ™dir.
Æziz hÉ™rbçilÉ™r, bu gözÉ™l bayram günündÉ™ sizinlÉ™ görüÅŸmÉ™k mÉ™nim üçün çox xoÅŸdur. Silahlı QüvvÉ™lÉ™r Gününü biz MüzÉ™ffÉ™r Ordu kimi, qÉ™hrÉ™man xalq kimi qeyd edirik. EÅŸq olsun AzÉ™rbaycan Ordusuna! QarabaÄŸ AzÉ™rbaycandır!



















