Ermənistanın Azərbaycana hərbi təcavüzü zamanı əsir götürülmüş şəxslər gördükləri işgəncələrlə bağlı məhkəmədə ifadə veriblər

• 27-05-2025 07:51
• 445

Mayın 26-da Bakı HÉ™rbi MÉ™hkÉ™mÉ™sindÉ™ hakimlÉ™r Zeynal AÄŸayevin sÉ™drliyi ilÉ™ ErmÉ™nistanın AzÉ™rbaycana qarşı hÉ™rbi tÉ™cavüzü nÉ™ticÉ™sindÉ™ sülh vÉ™ insanlıq É™leyhinÉ™ cinayÉ™tlÉ™r, müharibÉ™ cinayÉ™tlÉ™ri, o cümlÉ™dÉ™n tÉ™cavüzkar müharibÉ™nin hazırlanması vÉ™ aparılması, soyqırımı, müharibÉ™ qanunlarını vÉ™ qaydalarını pozma, habelÉ™ terrorçuluq, terrorçuluÄŸu maliyyÉ™ləşdirmÉ™, hakimiyyÉ™ti zorla É™lÉ™ keçirmÉ™, onu zorla saxlama vÉ™ digÉ™r çoxsaylı cinayÉ™tlÉ™r törÉ™tmÉ™kdÉ™ tÉ™qsirlÉ™ndirilÉ™n ErmÉ™nistan Respublikasının vÉ™tÉ™ndaÅŸları Arayik Harutyunyan, Arkadi Qukasyan, Bako Sahakyan, Davit Ä°ÅŸxanyan, David Babayan, Levon Mnatsakanyan vÉ™ digÉ™rlÉ™rinin barÉ™sindÉ™ olan cinayÉ™t iÅŸlÉ™ri üzrÉ™ açıq mÉ™hkÉ™mÉ™ prosesinin baxış iclası davam etdirilib.

 

Azadmediatv.com xÉ™bÉ™r  verir ki, hakimlÉ™r Zeynal AÄŸayevin sÉ™drliyi ilÉ™ Camal Ramazanovdan vÉ™ Anar RzayevdÉ™n ibarÉ™t tÉ™rkibdÉ™ (ehtiyat hakim Günel SÉ™mÉ™dova) keçirilÉ™n mÉ™hkÉ™mÉ™ iclasında tÉ™qsirlÉ™ndirilÉ™n ÅŸÉ™xslÉ™rin hÉ™r biri bildiklÉ™ri dildÉ™ tÉ™rcümÉ™çi, hÉ™mçinin müdafiÉ™lÉ™ri üçün vÉ™killÉ™rlÉ™ tÉ™min olunub.

Ä°clasda tÉ™qsirlÉ™ndirilÉ™n ÅŸÉ™xslÉ™r, onların müdafiÉ™çilÉ™ri, zÉ™rÉ™rçÉ™kmiÅŸ ÅŸÉ™xslÉ™rin bir qismi, onların hüquqi varislÉ™ri vÉ™ nümayÉ™ndÉ™lÉ™ri, hÉ™mçinin dövlÉ™t ittihamını müdafiÉ™ edÉ™n prokurorlar iÅŸtirak ediblÉ™r.

Hakim Zeynal AÄŸayev prosesdÉ™ ilk dÉ™fÉ™ iÅŸtirak edÉ™n zÉ™rÉ™rçÉ™kmiÅŸ ÅŸÉ™xslÉ™rÉ™ mÉ™hkÉ™mÉ™ heyÉ™tini, tÉ™rcümÉ™çilÉ™ri vÉ™ s. tÉ™qdim edib, habelÉ™ onların qanunvericiliklÉ™ nÉ™zÉ™rdÉ™ tutulmuÅŸ hüquqlarını vÉ™ vÉ™zifÉ™lÉ™rini izah edib.

MÉ™hkÉ™mÉ™dÉ™ tÉ™qsirlÉ™ndirilÉ™n ÅŸÉ™xs Arkadi Qukasyanın müdafiÉ™sinÉ™ yeni vÉ™kilin qoÅŸulduÄŸu elan olunub. A.Qukasyan yeni vÉ™kilinÉ™ etiraz etmÉ™diyini bildirib.

ƏvvÉ™lcÉ™ tÉ™qsirlÉ™ndirilÉ™n ÅŸÉ™xs Madat Babayan dindirilib. O, Bakı ÅŸÉ™hÉ™rinin rayon mÉ™hkÉ™mÉ™lÉ™rindÉ™ dövlÉ™t ittihamının müdafiÉ™si üzrÉ™ ÅŸöbÉ™sinin prokuroru TÉ™ranÉ™ MÉ™mmÉ™dovanın suallarına cavabında iddia edib ki, AÄŸdÉ™rÉ™ rayonunun Qozlukörpü kÉ™ndindÉ™ silahlı birləşmÉ™nin tÉ™rkibindÉ™ fÉ™aliyyÉ™t göstÉ™rdiyini, döyüÅŸ postlarına çıxdığını deyib, lakin AÄŸdÉ™rÉ™nin kÉ™ndlÉ™rinin iÅŸÄŸalında iÅŸtirak etmÉ™yib.

TÉ™qsirlÉ™ndirilÉ™n ÅŸÉ™xs 1992-ci ilin fevralında AÄŸdÉ™rÉ™dÉ™n Xocalıya gÉ™ldiyini mÉ™hkÉ™mÉ™dÉ™ bir daha tÉ™sdiqlÉ™yib. DövlÉ™t ittihamçısı Fuad Musayevin onun AÄŸdÉ™rÉ™dÉ™n Xocalıya gÉ™lmÉ™sinin sÉ™bÉ™bi barÉ™dÉ™ sualına isÉ™ “DÉ™stÉ™k, kömÉ™k üçün gÉ™lmiÅŸdim” cavabını verib.

M.Babayan Valerik Petrosyan, Davit Qriqoryan, Albert Qriqoryan adlı ÅŸÉ™xslÉ™ri tanıdığını, Lambert Karapetyanın dÉ™stÉ™sindÉ™ döyüÅŸdüyünü, onların KÉ™lbÉ™cÉ™r rayonunda azÉ™rbaycanlı É™haliyÉ™ qarşı qÉ™tliamda iÅŸtirak etdiklÉ™rini tÉ™sdiqlÉ™yib.

Daha sonra prosesdÉ™ tÉ™rcümÉ™çinin iÅŸtirakı ilÉ™ ermÉ™ni dilindÉ™ videomaterial tÉ™dqiq olunub. Videomaterialda AÄŸdÉ™rÉ™nin “azad edilmÉ™si”nin 19-cu ildönümü ilÉ™ baÄŸlı “bayram tÉ™dbiri” keçirildiyi, orada hÉ™min vaxt qondarma rejimÉ™ “rÉ™hbÉ™rlik” edÉ™n Bako Sahakyanın, ErmÉ™nistan nümayÉ™ndÉ™lÉ™rinin vÉ™ digÉ™rlÉ™rinin iÅŸtirak etdiyi göstÉ™rilir. TÉ™dbirdÉ™ AÄŸdÉ™rÉ™nin iÅŸÄŸalında iÅŸtirak etmiÅŸ keçmiÅŸ döyüÅŸçülÉ™rÉ™ medallar vÉ™ hÉ™diyyÉ™lÉ™r tÉ™qdim olunur.

B.Sahakyan videomaterialda bildirir: “Burada veteran döyüÅŸçülÉ™ri tÉ™ltif etmÉ™yimiz o demÉ™kdir ki, biz bütün keçmiÅŸ döyüÅŸçülÉ™ri tÉ™ltif edirik. YÉ™ni, bu o demÉ™kdir ki, indi bölükdÉ™, tağımda vÉ™ ya dÉ™stÉ™dÉ™ xidmÉ™t etmÉ™sindÉ™n asılı olmayaraq, bütün iÅŸtirakçılar tÉ™ltif olunur”.

BaÅŸ prokurorun xüsusi tapşırıqlar üzrÉ™ kömÉ™kçisi Tuqay RÉ™himlinin sualını cavablandıran M.Babayan videomaterialda medal alan ÅŸÉ™xsin onun özü olmadığını iddia edÉ™rÉ™k deyib: “Tanımıram, o, mÉ™n deyilÉ™m”.

TÉ™qsirlÉ™ndirilÉ™n ÅŸÉ™xs Bako Sahakyan prokurorların suallarına cavabında belÉ™ bir tÉ™dbir keçirildiyini tÉ™sdiqlÉ™yib. Lakin o, hÉ™min tÉ™dbirdÉ™ M.Babayana medal vermÉ™sini nÉ™ tÉ™sdiq, nÉ™ dÉ™ tÉ™kzib edib. B.Sahakyan vurÄŸulayıb: “Bu sualı nÉ™yÉ™ görÉ™ verdiyinizi baÅŸa düÅŸürÉ™m. Amma mÉ™n Madat Babayanla o vaxt tanış deyildim, burada tanış olmuÅŸam”.

TÉ™qsirlÉ™ndirilÉ™n ÅŸÉ™xs Melikset PaÅŸayan BaÅŸ ProkurorluÄŸun DövlÉ™t ittihamının müdafiÉ™si üzrÉ™ idarÉ™sinin ÅŸöbÉ™ rÉ™isi NÉ™sir Bayramovun suallarını cavablandırarkÉ™n ƏsgÉ™ran rayonunun 31-ci taborunun tÉ™rkibindÉ™ xidmÉ™t etdiyini bildirib. O, taborun tÉ™rkibindÉ™ 1993-1994-cü illÉ™rdÉ™ AÄŸdam rayonunun Suma, Sarıcalı, GüllücÉ™ kÉ™ndlÉ™ri istiqamÉ™tindÉ™ postlarda dayandığını deyib. “Bu, atıcı taboru idi. Taborda qumbaraatanlar, minaatanlar, pulemyotlar, avtomatlar, qumbaralar var idi”, - deyÉ™ M.PaÅŸayan suallara cavabında söylÉ™yib.

O, AzÉ™rbaycanın torpaqlarının iÅŸÄŸalından sonra orada talançılıqla məşğul olub-olmaması ilÉ™ baÄŸlı suala isÉ™ belÉ™ cavab verib: “MÉ™n talanlarda iÅŸtirak etmÉ™miÅŸÉ™m. Postda növbÉ™ bitib qurtaranadÉ™k talan etmÉ™yÉ™ heç nÉ™ qalmırdı”.

TÉ™qsirlÉ™ndirilÉ™n ÅŸÉ™xs iddia edib ki, talanda iÅŸtirak edÉ™nlÉ™r mülki ermÉ™nilÉ™r olub. Deyib ki, hÉ™rbçilÉ™r talana gedÉ™n mülki ÅŸÉ™xslÉ™rÉ™ É™raziyÉ™ girmÉ™mÉ™klÉ™ baÄŸlı xÉ™bÉ™rdarlıq edirdilÉ™r. DeyirdilÉ™r ki, oraya getmÉ™yin, sizÉ™ güllÉ™, mÉ™rmi dÉ™yÉ™r.

M.PaÅŸayan hÉ™rbçilÉ™rin mülki ÅŸÉ™xslÉ™ri bu talandan çÉ™kindirmÉ™sinin sÉ™bÉ™binin onları fiziki baxımdan qorumaq üçün olduÄŸunu da É™lavÉ™ edib.

TÉ™qsirlÉ™ndirilÉ™n ÅŸÉ™xs Birinci QarabaÄŸ müharibÉ™sindÉ™ iÅŸtiraka görÉ™ qondarma rejimin “Ä°gidliyÉ™ görÉ™” “medal”ı ilÉ™ tÉ™ltif olunduÄŸunu da diqqÉ™tÉ™ çatdırıb vÉ™ deyib: “DÉ™qiq xatırlamıram, ya Bako Sahakyanın, ya da Arayik Harutyunyanın dövründÉ™ idi”.

Daha sonra M.PaÅŸayanla eyni taborda olmuÅŸ tÉ™qsirlÉ™ndirilÉ™n ÅŸÉ™xs Qarik Martirosyan dindirilib. O, BaÅŸ prokurorluÄŸun DövlÉ™t ittihamının müdafiÉ™si üzrÉ™ idarÉ™sinin Ağır cinayÉ™tlÉ™r mÉ™hkÉ™mÉ™lÉ™rindÉ™ dövlÉ™t ittihamının müdafiÉ™si üzrÉ™ ÅŸöbÉ™sinin prokuroru Fuad Musayevin suallarına cavabında müharibÉ™dÉ™ 1993-cü ildÉ™n iÅŸtirak etdiyini bildirÉ™rÉ™k deyib: “ƏsgÉ™ran müdafiÉ™ rayonu”nun tÉ™rkibindÉ™ idim, komandir Vitali Balasanyan idi”.

O, tÉ™rkibindÉ™ olduÄŸu taborun AÄŸdamda yerləşdiyini dÉ™ söylÉ™yib vÉ™ É™lavÉ™ edib: “Tabor É™vvÉ™lcÉ™ ƏsgÉ™ranın AÄŸbulaq kÉ™ndindÉ™ yerləşirdi. AÄŸdam alındıqdan sonra tabor hÉ™min rayona yerləşdirildi. Tabor komandiri Vilen Safaryan, tağım komandiri Armen idi. Bölük komandirini xatırlamıram”.

TÉ™qsirlÉ™ndirilÉ™n ÅŸÉ™xs tÉ™rkibindÉ™ olduÄŸu 31-ci taborun hÉ™rbçilÉ™rinin bir hissÉ™sinin AÄŸdamın iÅŸÄŸalında iÅŸtirak etdiyini dÉ™ söylÉ™yib, lakin özünün iÅŸÄŸalda iÅŸtirak etmÉ™diyini iddia edib vÉ™ bildirib: “ƏlÉ™ keçirilÉ™n É™razilÉ™rin müdafiÉ™si mÉ™qsÉ™dilÉ™ postda dururduq”.

Qarik Martirosyan tÉ™ltif olunduÄŸunu da tÉ™sdiqlÉ™yib: “Ä°gidliyÉ™ görÉ™” medalı ilÉ™ tÉ™ltif olunmuÅŸam. Bu, ya Arkadi Qukasyanın, ya da Bako Sahakyanın sÉ™rÉ™ncamı ilÉ™ oldu”.

FasilÉ™dÉ™n sonra mÉ™hkÉ™mÉ™ prosesi “Ä°nsanların zorakılıqla yoxa çıxarılması, É™sir vÉ™ girovlara iÅŸgÉ™ncÉ™lÉ™rin verilmÉ™si” fÉ™sli üzrÉ™ sübutların tÉ™dqiqi ilÉ™ davam etdirilib. 

BaÅŸ prokurorun böyük kömÉ™kçisi Vüsal Əliyev bildirib ki, iÅŸÄŸaldan azad olunan É™razilÉ™rdÉ™ mÉ™zarlıqlar aÅŸkarlanıb. Ä°stintaq orqanları tÉ™rÉ™findÉ™n mÉ™zarlıqlara baxış keçirilib. MÉ™hkÉ™mÉ™dÉ™ hÉ™min baxış protokolları tÉ™dqiq edilib. 

Qeyd olunub ki, AzÉ™rbaycanın suveren É™razilÉ™ri azad edildikdÉ™n sonra hÉ™yata keçirilÉ™n iÅŸlÉ™r zamanı insan meyitlÉ™rinin sümüklÉ™ri olan çoxsaylı kütlÉ™vi mÉ™zarlıq aÅŸkarlanıb. HÉ™min É™razilÉ™rÉ™ istintaq orqanı tÉ™rÉ™findÉ™n baxış hÉ™yata keçirilib. 

VurÄŸulanıb ki, É™sir vÉ™ girov götürülmüÅŸ ÅŸÉ™xslÉ™rin bÉ™zilÉ™ri saxlanıldıqları yerdÉ™ iÅŸgÉ™ncÉ™, qeyri-insani rÉ™ftar tÉ™tbiq edilmÉ™klÉ™ qÉ™sdÉ™n öldürülüb. HÉ™mçinin É™sir vÉ™ girov götürülmüÅŸ ÅŸÉ™xslÉ™rin bir çoxu AzÉ™rbaycan dövlÉ™ti vÉ™ beynÉ™lxalq təşkilatlar tÉ™rÉ™findÉ™n hÉ™yata keçirilmiÅŸ tÉ™dbirlÉ™r, elÉ™cÉ™ dÉ™ onların yaxın qohumlarının ÅŸÉ™xsi təşəbbüslÉ™ri vÉ™ É™laqÉ™lÉ™ri ilÉ™ verilÉ™n pul müqabilindÉ™ azad edilib.

Ardınca qeyd edilÉ™n fÉ™sil üzrÉ™ zÉ™rÉ™rçÉ™kmiÅŸ ÅŸÉ™xs Zahid HÉ™sÉ™nov ifadÉ™ verib. O, 1994-cü il martın 7-dÉ™ Füzuli rayonunun AÅŸağı SeyidÉ™hmÉ™dli kÉ™ndindÉ™ yaralandığını, martın 8-dÉ™k orada qaldığını bildirib vÉ™ É™lavÉ™ edib: “Martın 8-dÉ™ hÉ™min kÉ™ndÉ™ ermÉ™nilÉ™r daxil oldular vÉ™ bizi - 4 yaralını É™sir götürdülÉ™r. Yaralı vÉ™ziyyÉ™tdÉ™ bizi “KamAZ”la aparanda, ondan sonra isÉ™ xÉ™stÉ™xanada iÅŸgÉ™ncÉ™ verdilÉ™r.

Bizi XankÉ™ndidÉ™ki 3 saylı uÅŸaq xÉ™stÉ™xanasında saxladılar. Bizim É™sir vÉ™ girovlar, o cümlÉ™dÉ™n qadınlar vÉ™ uÅŸaqlar orada idilÉ™r. BeynÉ™lxalq Qızıl Xaç KomitÉ™si (BQXK) dÉ™ bizÉ™ baxmırdı. KomitÉ™nin Mark adlı nümayÉ™ndÉ™si var idi, tibbi bacısı isÉ™ Veronika idi. MÉ™n tÉ™xminÉ™n bir ay yarım orada qalmışam. HÉ™min müddÉ™tdÉ™ Mark oraya iki dÉ™fÉ™ gÉ™ldi. NÉ™ yaramıza baxdı, nÉ™ dÉ™ baÅŸqa nÉ™sÉ™ etdi. Sonra bizi ÅžuÅŸa hÉ™bsxanasına apardılar, Mark oraya ümumiyyÉ™tlÉ™ gÉ™lmÉ™di”.

O, XankÉ™ndidÉ™ xÉ™stÉ™xanada saxlanılan zaman orta mÉ™ktÉ™b ÅŸagirdlÉ™rinin müÉ™llimlÉ™ri ilÉ™ birlikdÉ™ onlara baxmaÄŸa gÉ™ldiyini söylÉ™yib vÉ™ deyib: “Bizi uÅŸaqlara göstÉ™rib deyirdilÉ™r ki, baxın, bunlar türklÉ™rdir, sizin düÅŸmÉ™nlÉ™rinizdir. UÅŸaqlar da bizÉ™ tüpürür, daÅŸ atırdılar”.

ZÉ™rÉ™rçÉ™kmiÅŸ ÅŸÉ™xs XankÉ™ndidÉ™ saxlanılan zaman müalicÉ™ olunmadığını bildirib vÉ™ É™lavÉ™ edib ki, hÉ™min müddÉ™tdÉ™ spirtli içki vÉ™ narkotik maddÉ™lÉ™r qÉ™bul etmiÅŸ Samvel, Vrej, balaca vÉ™ böyük Boryalar, Karen, Armen, Serjik adlı ermÉ™ni hÉ™rbçilÉ™ri vÉ™ nÉ™zarÉ™tçilÉ™ri tÉ™rÉ™findÉ™n mütÉ™madi olaraq yara olan yerlÉ™rinÉ™ yumruq-tÉ™pik, dÉ™mir dÉ™yÉ™nÉ™k, avtomat silahın qundağı ilÉ™ çoxsaylı zÉ™rbÉ™lÉ™r endirilmÉ™klÉ™ amansızcasına döyülüb, müxtÉ™lif formalarda iÅŸgÉ™ncÉ™lÉ™rÉ™ mÉ™ruz qalıb. Onunla birlikdÉ™ xÉ™stÉ™xanada saxlanılan Qurbanov Ä°lham Salman oÄŸlu, Nazim, PÉ™nah Ä°sgÉ™ndÉ™rov, Åžahbaz, Ä°qor Əliyev, Xasay, Abdullayev Eldar Ä°srayıl oÄŸlu, TÉ™rlan, Sevil, habelÉ™ adlarını xatırlamadığı azÉ™rbaycanlı É™sir-girovlara da eyni formada ağır iÅŸgÉ™ncÉ™lÉ™r verilib. 

1994-cü il aprelin 28-dÉ™ Xasay, PÉ™nah Ä°sgÉ™ndÉ™rov, Ä°qor Əliyev vÉ™ MürÅŸüd MÉ™stÉ™liyev ilÉ™ birlikdÉ™ ÅžuÅŸa hÉ™bsxanasına aparılıb, orada da Emin, Karen, Qor, Vren, Albert, Sergey, habelÉ™ adlarını bilmÉ™diyi ermÉ™ni nÉ™zarÉ™tçilÉ™r tÉ™rÉ™findÉ™n mütÉ™madi olaraq aÄŸac dÉ™yÉ™nÉ™k, armatur vÉ™ digÉ™r küt alÉ™tlÉ™rlÉ™ amansızcasına döyülüb, soyuq kameralarda ac-susuz saxlanılıb, ağır vÉ™ çirkli iÅŸlÉ™rdÉ™ zorla iÅŸlÉ™dilÉ™rÉ™k mÉ™cburi É™mÉ™yÉ™ cÉ™lb edilib. Eyni zamanda, 1994-cü il mayın 1-dÉ™ Karen tÉ™rÉ™findÉ™n tÉ™k kameraya salınıb, üstünÉ™ bir vedrÉ™ soyuq su tökülÉ™rÉ™k aÄŸac dÉ™yÉ™nÉ™klÉ™ huÅŸunu itirÉ™nÉ™dÉ™k döyülüb. 1994-cü il mayın 8-dÉ™ AzÉ™r Aslanov vÉ™ MürÅŸüd MÉ™stÉ™liyev ilÉ™ birlikdÉ™ XankÉ™ndi ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ üçmÉ™rtÉ™bÉ™li binada yerləşən tÉ™cridxanaya aparılıb, XankÉ™ndi ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ki hÉ™rbi hospitalın yaxınlığında yerləşən vÉ™ Karen Babayanın komandiri olduÄŸu 4-cü taborda hÉ™r gün ağır iÅŸlÉ™rdÉ™ zorla iÅŸlÉ™dilib. 

ZÉ™rÉ™rçÉ™kmiÅŸ ÅŸÉ™xs É™sirlikdÉ™ olduÄŸu zaman tÉ™qsirlÉ™ndirilÉ™nlÉ™rdÉ™n Bako Sahakyanı batalyonda gördüyünü, batalyon komandirinin onu qarşıladığını bildirib.

TÉ™qsirlÉ™ndirilÉ™n ÅŸÉ™xs Bako Sahakyan isÉ™ 1992-ci ilin sonlarından vÉ™ sonrakı 30 il É™rzindÉ™ xidmÉ™ti vÉ™zifÉ™sinÉ™ görÉ™ É™sirlÉ™rlÉ™, girovlarla É™laqÉ™dÉ™ olduÄŸunu bildirÉ™rÉ™k deyib: “MÉ™n hÉ™min o beynÉ™lxalq təşkilatlarla, BQXK ilÉ™ É™laqÉ™dÉ™ olmuÅŸam”.

DövlÉ™t ittihamçısı Vüsal Abdullayevin aydınlaÅŸdırıcı xarakterli sualına isÉ™ B.Sahakyan cavab vermÉ™kdÉ™n yayınıb.

ZÉ™rÉ™rçÉ™kmiÅŸ ÅŸÉ™xs Zaur GülmÉ™mmÉ™dov 1993-cü ilin fevralında XocavÉ™nd rayonunun NÉ™rgiztÉ™pÉ™ yüksÉ™kliyindÉ™ gedÉ™n döyüÅŸlÉ™rdÉ™ qarnından güllÉ™ yarası aldığını bildirib vÉ™ qeyd edib: “XÉ™sarÉ™tdÉ™n huÅŸumu itirdim, ayılanda gördüm ki, baÅŸqa yerdÉ™yÉ™m. Sonradan bildim ki, hÉ™min yer XocavÉ™nd rayonunun “TÉ™k çinar” deyilÉ™n É™razisidir. Gözümü açıb yoldaÅŸlarımı soruÅŸmaq istÉ™yÉ™ndÉ™ avtomatın qundağı ilÉ™ vurdular. ƏvvÉ™l XocavÉ™nddÉ™ki “türmÉ™”yÉ™, sonra isÉ™ xÉ™stÉ™xanaya apardılar, orada É™mÉ™liyyat edib güllÉ™ni çıxardılar. YenÉ™ “türmÉ™”yÉ™, sonra Qırmızıbazara apardılar. Orada armatur, avtomatın qundağı ilÉ™ döyürdülÉ™r. Yediyimiz ancaq ot idi, qarın suyunu içirdik. Üç aydan sonra Andranikin ildönümündÉ™ gÉ™ldilÉ™r ki, aparırıq bunların baÅŸlarını kÉ™smÉ™yÉ™. BQXK-dan nümayÉ™ndÉ™ gÉ™ldi. ErmÉ™nilÉ™r dedilÉ™r burada yaralı, ümumiyyÉ™tlÉ™, azÉ™rbaycanlı hÉ™rbçi yoxdur. BQXK-nı aldadıb bizi öldürmÉ™k istÉ™yirdilÉ™r.

Bizi elÉ™ yerÉ™ aparıb saxladılar ki, orada hÉ™kim yox idi. Saç-saqqalımız uzanmışdı, bÉ™dÉ™nimizi bit-birÉ™ basmışdı. Əlimizi yumaÄŸa qoymurdular. BizimlÉ™ birgÉ™ É™sir saxlanılan aÄŸdamlı Habil var idi. AÄŸdamlı olduÄŸuna görÉ™ döyÉ™-döyÉ™ öldürdülÉ™r. Habili vÉ™hÅŸicÉ™sinÉ™ döydükdÉ™n sonra gÉ™tirib üstümüzÉ™ tulladılar. BÉ™dÉ™nindÉ™ salamat yeri yox idi. ElÉ™ hÉ™min gün can verdi. MÉ™nim sol ayağımı üç dÉ™fÉ™ sındırdılar. Sonra bizi ÅžuÅŸaya apardılar. Ä°ÅŸgÉ™ncÉ™lÉ™r yenidÉ™n baÅŸladı. Orada “Ovçarka” itini üstümüzÉ™ qısqırdırdılar, qolumda itin diÅŸinin yeri qalıb (bu zaman qolunu göstÉ™rir – red.). AÄŸdamdan Tatar adlı oÄŸlan var idi, onu bir hÉ™ftÉ™ soyuducuda saxlayaraq dondurub öldürdülÉ™r”.

O, 9 ay É™sirlikdÉ™ saxlanıldıqdan sonra É™sir mübadilÉ™si zamanı AzÉ™rbaycana tÉ™hvil verildiyini bildirib vÉ™ deyib: “Hazırda sol tÉ™rÉ™fim protezdir”. 

ZÉ™rÉ™rçÉ™kmiÅŸ ÅŸÉ™xs ƏskÉ™r ƏskÉ™rov Quba rayonunun Xınalıq qÉ™sÉ™bÉ™sindÉ™ anadan olduÄŸunu, KÉ™lbÉ™cÉ™r, AÄŸdÉ™rÉ™, Laçın istiqamÉ™tlÉ™rindÉ™ döyüÅŸdüyünü bildirib. O, 1993-cü il aprelin 2-dÉ™ ermÉ™ni hÉ™rbçilÉ™ri tÉ™rÉ™findÉ™n É™sir götürülüb. ZÉ™rÉ™rçÉ™kmiÅŸ ÅŸÉ™xsin sözlÉ™rinÉ™ görÉ™, onu BTR-in arxasına baÄŸlayaraq KÉ™lbÉ™cÉ™r ÅŸÉ™hÉ™rinin mÉ™rkÉ™zi ilÉ™ dolaÅŸdırıb, vÉ™hÅŸicÉ™sinÉ™ döyüb, axÅŸamlar dirÉ™yÉ™ baÄŸlayıb saxlayıb vÉ™ digÉ™r iÅŸgÉ™ncÉ™lÉ™r veriblÉ™r.

Daha sonra cavan, yaÅŸlı É™sir-girovlar ilÉ™ birlikdÉ™ ErmÉ™nistanın BasarkeçÉ™r rayon daxili iÅŸlÉ™r ÅŸöbÉ™sinin müvÉ™qqÉ™ti saxlama tÉ™cridxanasına aparılmaqla kameralardan birindÉ™ bir gün saxlanılıb. Daha sonra isÉ™ Ä°rÉ™van ÅŸÉ™hÉ™rindÉ™ hÉ™rbi polisin hauptvaxtı kimi istifadÉ™ olunan yerÉ™ gÉ™tirilib. O, saxlanıldığı bütün yerlÉ™rdÉ™ yumruq-tÉ™pik, rezin dÉ™yÉ™nÉ™klÉ™rlÉ™ amansızcasına döyülÉ™rÉ™k iÅŸgÉ™ncÉ™lÉ™rÉ™ mÉ™ruz qalıb. 1995-ci il yanvarın 15-dÉ™ BÉ™xtiyar TağıyevlÉ™ birlikdÉ™ Qazax rayonu ilÉ™ sÉ™rhÉ™d É™razidÉ™n azad olunaraq AzÉ™rbaycan tÉ™rÉ™finÉ™ tÉ™hvil verilib.

ZÉ™rÉ™rçÉ™kmiÅŸ ÅŸÉ™xs Elçin CÉ™fÉ™rov bildirib ki, 1993-cü ilin mayında NÉ™rimanov rayonundan hÉ™rbi xidmÉ™tÉ™ çağırılıb, Naxçıvan MR-dÉ™ yerləşən hÉ™rbi hissÉ™dÉ™ xidmÉ™tÉ™ baÅŸlayıb. O, 1995-ci ilin iyununda ErmÉ™nistan hÉ™rbçilÉ™ri tÉ™rÉ™findÉ™n É™sir götürülüb. Onu QarakilsÉ™ rayonunda 4-5 saat saxlayıb, sonra “Niva” markalı avtomobillÉ™ Ä°rÉ™van ÅŸÉ™hÉ™rinÉ™ aparıblar. Burada isÉ™ ErmÉ™nistanın MüdafiÉ™ NazirliyinÉ™, sonra isÉ™ müvÉ™qqÉ™ti saxlama yerinÉ™ gÉ™tiriblÉ™r. Orada onu 23 gün saxlayıblar. HÉ™min müddÉ™tdÉ™ ona iÅŸgÉ™ncÉ™lÉ™r verilib. Onu daha sonra ErmÉ™nistan DövlÉ™t TÉ™hlükÉ™sizlik KomitÉ™sinin tÉ™cridxanasına aparıb, 1996-cı ilin mayınadÉ™k orada saxlayıblar. Orada baÅŸqa azÉ™rbaycanlı É™sirlÉ™r dÉ™ olub.

TÉ™cridxanada saxlandıqları müddÉ™tdÉ™ ona çoxlu iÅŸgÉ™ncÉ™lÉ™r verilib. O cümlÉ™dÉ™n fasilÉ™siz iÅŸlÉ™dilib, dÉ™mirlÉ™, digÉ™r predmetlÉ™rlÉ™ döymÉ™klÉ™, bÉ™dÉ™nlÉ™rinÉ™ qızdırılmış dÉ™mir parçaları basmaqla É™ziyyÉ™t verilib. 

ErmÉ™nilÉ™r onları öz tÉ™rÉ™flÉ™rinÉ™ keçmÉ™yÉ™ mÉ™cbur edib, buna etiraz etdikdÉ™ isÉ™ amansızcasına döyüblÉ™r. ZÉ™rÉ™rçÉ™kmiÅŸ ÅŸÉ™xs 1996-cı il mayın 10-da É™sirlikdÉ™n azad edilib, Ä°rÉ™van hava limanından o, müxtÉ™lif yerlÉ™rdÉ™ É™sirlikdÉ™ saxlanılan 67 azÉ™rbaycanlı ilÉ™ birlikdÉ™ Bakıya göndÉ™rilib.

ZÉ™rÉ™rçÉ™kmiÅŸ ÅŸÉ™xslÉ™r onların nümayÉ™ndÉ™lÉ™rinin, müdafiÉ™ tÉ™rÉ™finin vÉ™ tÉ™qsirlÉ™ndirilÉ™n ÅŸÉ™xslÉ™rin dÉ™ suallarını cavablandırıblar.

MÉ™hkÉ™mÉ™dÉ™ zÉ™rÉ™rçÉ™kmiÅŸ ÅŸÉ™xslÉ™r barÉ™sindÉ™ki tibbi-ekspertiza rÉ™ylÉ™ri dÉ™ elan olunub.

Məhkəmə prosesi mayın 29-da davam etdiriləcək.

Qeyd edÉ™k ki, ErmÉ™nistan dövlÉ™tinin, onun dövlÉ™t qurumlarının vÉ™zifÉ™li ÅŸÉ™xslÉ™rinin, hÉ™rbi qüvvÉ™lÉ™rinin vÉ™ qanunsuz silahlı birləşmÉ™lÉ™rin bilavasitÉ™ rÉ™hbÉ™rliyi vÉ™ iÅŸtirakı, ÅŸifahi-yazılı qaydada verdiyi tapşırıq, göstÉ™riÅŸ vÉ™ tÉ™limatları, maddi, texniki, ÅŸÉ™xsi heyÉ™tlÉ™ verdiyi dÉ™stÉ™yi, mÉ™rkÉ™zi qaydada idarÉ™çiliyi É™sasında, elÉ™cÉ™ dÉ™ ciddi nÉ™zarÉ™ti altında AzÉ™rbaycan É™razisindÉ™ daxili vÉ™ beynÉ™lxalq hüquq normalarına zidd ÅŸÉ™kildÉ™, AzÉ™rbaycana hÉ™rbi tÉ™cavüz etmÉ™k mÉ™qsÉ™dilÉ™ yaradılmış, hÉ™mçinin KöçÉ™ryan Robert Sedraki, Sarkisyan Serj Azati, Manukyan Vazgen Mikaeli, Sarkisyan Vazgen Zaveni, Babayan Samvel Andraniki, Balasanyan Vitali Mikaeli, Balayan Zori Hayki, Ohanyan Seyran MuÅŸeqi, Qaramyan ArÅŸavir Surenoviç, Melkonyan Monte Çarlz vÉ™ digÉ™rlÉ™rinin rÉ™hbÉ™rliyi, bilavasitÉ™ vÉ™ dolayı iÅŸtirakları ilÉ™ ErmÉ™nistan dövlÉ™ti, o cümlÉ™dÉ™n sözügedÉ™n cinayÉ™tkar birlik tÉ™rÉ™findÉ™n aparılan tÉ™cavüzkar müharibÉ™nin gediÅŸindÉ™ törÉ™dilmiÅŸ çoxsaylı cinayÉ™t faktlarına dair cinayÉ™t iÅŸi üzrÉ™ ermÉ™niÉ™silli 15 tÉ™qsirlÉ™ndirilÉ™n ÅŸÉ™xs ittiham edilir.

HÉ™min ÅŸÉ™xslÉ™r, yÉ™ni, Harutyunyan Arayik Vladimiri, Qukasyan Arkadi ArÅŸaviri, Sahakyan Bako Sahaki, Ä°ÅŸxanyan Davit Rubeni, Manukyan David Azatini, Babayan David Klimi, Mnatsakanyan Levon Henrikoviç, Beqlaryan Vasili Ä°vani, Qazaryan Erik Roberti, Allahverdiyan Davit Nelsoni, Stepanyan Qurgen Homeri, Balayan Levon Romiki, Babayan Madat Arakeloviç, Martirosyan Qarik Qriqori, PaÅŸayan Melikset Vladimiri AzÉ™rbaycan Respublikası CinayÉ™t MÉ™cÉ™llÉ™sinin 100 (tÉ™cavüzkar müharibÉ™ni planlaÅŸdırma, hazırlama, baÅŸlama vÉ™ aparma), 102 (beynÉ™lxalq müdafiÉ™dÉ™n istifadÉ™ edÉ™n ÅŸÉ™xslÉ™rÉ™ vÉ™ ya təşkilatlara hücum etmÉ™), 103 (soyqırımı), 105 (É™halini mÉ™hvetmÉ™), 106 (kölÉ™lik), 107 (É™halini deportasiya etmÉ™ vÉ™ ya mÉ™cburi köçürmÉ™), 109 (tÉ™qib), 110 (insanları zorakılıqla yoxa çıxarma), 112 (beynÉ™lxalq hüquq normalarına zidd azadlıqdan mÉ™hrumetmÉ™), 113 (iÅŸgÉ™ncÉ™), 114 (muzdluluq), 115 (müharibÉ™ qanunlarını vÉ™ adÉ™tlÉ™rini pozma), 116 (silahlı münaqiÅŸÉ™ zamanı beynÉ™lxalq humanitar hüquq normalarını pozma), 118 (hÉ™rbi soyÄŸunçuluq), 120 (qÉ™sdÉ™n adam öldürmÉ™), 192 (qanunsuz sahibkarlıq), 214 (terrorçuluq), 214-1 (terrorçuluÄŸu maliyyÉ™ləşdirmÉ™), 218 (cinayÉ™tkar birlik (təşkilat) yaratma), 228 (qanunsuz olaraq silah, onun komplekt hissÉ™lÉ™rini, döyüÅŸ sursatı, partlayıcı maddÉ™lÉ™r vÉ™ qurÄŸular É™ldÉ™ etmÉ™, baÅŸqasına vermÉ™, satma, saxlama, daşıma vÉ™ gÉ™zdirmÉ™), 270-1 (aviasiya tÉ™hlükÉ™sizliyinÉ™ tÉ™hdid yaradan É™mÉ™llÉ™r), 277 (dövlÉ™t xadiminin vÉ™ ya ictimai xadimin hÉ™yatına sui-qÉ™sd etmÉ™), 278 (hakimiyyÉ™ti zorla É™lÉ™ keçirmÉ™ vÉ™ onu zorla saxlama, dövlÉ™tin konstitusiya quruluÅŸunu zorla dÉ™yiÅŸdirmÉ™), 279-cu (qanunvericiliklÉ™ nÉ™zÉ™rdÉ™ tutulmayan silahlı birləşmÉ™lÉ™ri vÉ™ qrupları yaratma) vÉ™ digÉ™r maddÉ™lÉ™ri ilÉ™ ittiham olunurlar.
Azadmediatv.com